توافق پایان جنگ اعلام شد؛ ۳۴۶۸ کشته رو کی جواب می‌ده؟
خب مردم، بالاخره اعلام شد.
بامداد دوشنبه ۲۵ خرداد به وقت تهران، ترامپ نوشت توافق با جمهوری اسلامی «کامل شده»، تنگه هرمز بدون عوارض باز می‌شه و محاصره دریایی ایران هم برداشته می‌شه. شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان و میانجی اصلی، هم گفت دو طرف به توافق رسیدن و عملیات نظامی «فوری و دائمی» تو همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، تموم می‌شه. مراسم امضا رو هم گذاشتن واسه جمعه ۱۹ ژوئن تو سوئیس.
تو این کاغذ چی نوشتن؟
به نوشته ایران‌وایر به نقل از اکسیوس و منابع دیپلماتیک، چارچوب اولیه اینه: آتشبس ۶۰ روز دیگه تمدید می‌شه، هرمز به روی کشتی‌های تجاری باز می‌شه و تیم‌های فنی می‌شینن سر پرونده هستهای. تهران غنی‌سازی رو تو همین سطح نگه می‌داره؛ واشنگتن تحریم تازه نمی‌ذاره و فروش محدود نفت رو اجازه می‌ده.
یه مقام ایرانی گفته ۲۵ میلیارد دلار پول بلوکهشده هم آزاد می‌شه. آمریکایی‌ها این عدد رو تأیید نکردن.
یه نکته خنده‌دار و تلخ هم هست: به گفته منابع مذاکره، هیئت ایرانی امضای آخر رو عمداً کشوند به بعد از نصفه‌شب تا اعلام توافق نیفته روز تولد ۸۰ سالگی ترامپ!
وسط جنگ و محاصره و گرسنگی یه ملت، دغدغه آقایون تاریخ تولد بود.
«ما پیروز نشدیم»
حالا برسیم به داخل. همون‌هایی که چهل و چند سال «مرگ بر آمریکا» گفتن، پای توافق با آمریکا نشستن. طرفدارهای تندروی خودشون هم ریختن خیابون و شعار دادن «پس خون رهبرم چی؟»؛ علیه عراقچی، علیه قالیباف.
فارس، رسانه نزدیک به سپاه، مجبور شد جواب بده. به نوشته ایران‌وایر، تو یه یادداشت نوشت جمهوری اسلامی تو این جنگ پیروز نشد، ولی آمریکا و اسرائیل هم شکست خوردن.
شنیدین؟ «پیروز نشدیم».
همین چند روز پیش از «تحقیر دشمن» می‌گفتن. حالا رسانه خودشون می‌گه نبردیم.
اینا همونایی‌ان که هیچ اصولی ندارن. تا منافعشون به خطر می‌افته، همه شعارها مثل بادکنک می‌ترکه.
صورت‌حساب این جنگ
سازمان حقوق بشر ایران همون دوشنبه صورت‌حساب رو گذاشت جلوی همه. طبق آمار رسمی خود حکومت، این جنگ ۳۴۶۸ کشته داشته که ۱۴۶۰ نفرشون غیرنظامی بودن. بیشتر از ۶۵۰۰ نفر از اول جنگ بازداشت شدن. و تو همین مدت دست‌کم ۱۹ معترض، ۱۳ زندانی سیاسی و ۱۰ نفر با اتهام جاسوسی رو دار زدن.
هزار و چهارصد و شصت غیرنظامی. بچه، مادر، کارگر، رهگذر. هر کدوم یه اسم داشتن، یه خونه، یه آرزو. یادشون گرامی.
محمود امیری‌مقدم، مدیر این سازمان، حرف دل خیلی‌ها رو زده: این جنگ هیچ‌وقت درباره حقوق بشر مردم ایران نبود؛ برعکس، حکومت ازش بهانه ساخت واسه سرکوب بیشتر. و تغییر دموکراتیک باید به دست خود مردم ایران بیاد، نه با حمله نظامی خارجی.
جنگ تموم بشه، خوبه. هیچ مادری نباید دیگه با صدای انفجار بچه‌اش رو بغل کنه.
ولی یادمون نره: این توافق بین دو تا دولته. اسمی از زندانی سیاسی توش نیست، اسمی از اعدام توش نیست، اسمی از مردم توش نیست.
دلار و طلا با خبرش پایین اومد؛ طناب دار نه.
جنگ اونا با هم شاید تموم شده باشه. جنگ این رژیم با مردم خودش هنوز ادامه داره.
پرسش و پاسخ
توافق ایران و آمریکا چه زمانی اعلام شد؟
دونالد ترامپ شامگاه ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ به وقت آمریکا، برابر با بامداد دوشنبه ۱۵ ژوئن (۲۵ خرداد ۱۴۰۵) به وقت تهران، کامل شدن توافق را اعلام کرد. نخست‌وزیر پاکستان نیز دستیابی به توافق را تأیید کرد.
مفاد اصلی توافق چیست؟
بر اساس گزارشها، چارچوب اولیه شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی آمریکا و آغاز گفتوگوهای فنی درباره برنامه هستهای ایران است. درباره آزادسازی داراییهای بلوکهشده اختلاف روایت وجود دارد.
جنگ چه تلفاتی در ایران داشت؟
به گفته سازمان حقوق بشر ایران و بر پایه آمار رسمی، جنگ ۳۴۶۸ کشته داشته که ۱۴۶۰ نفر از آنان غیرنظامی بوده‌اند. همچنین رسانه‌های حکومتی از بازداشت بیش از ۶۵۰۰ نفر از آغاز جنگ خبر داده‌اند.
منابع این خبر
- ایران‌وایر (۲۴ خرداد ۱۴۰۵)
- ایران‌وایر (۲۵ خرداد ۱۴۰۵)
- سازمان حقوق بشر ایران (۲۵ خرداد ۱۴۰۵)
واقعیت‌های این خبر از منابع بالا گرفته شده؛ لحن و نظر از نویسنده است.