این صفحه یاد جاویدنامان استان خراسان رضوی را نگه میدارد و نام کسانی از این استان را که هنوز با اعدام روبهرو هستند. در این فهرست ۶۶۸ نام آمده است، از ۱۹ خرداد ۱۳۸۹ تا ۸ مهر ۱۴۰۵. مشهد با ۴۵۹ نام بیشترین سهم را دارد؛ پس از آن نیشابور با ۷۳، سبزوار با ۵۴، گناباد با ۲۱، قوچان با ۱۶، تربت جام با ۱۵، خواف با ۱۱، چناران با ۸ و شاندیز با ۵ نام میآیند. کاشمر، توس و شاهرود هم هر کدام یک نام دارند.
سرنوشتها و روزها
در خراسان رضوی ۴۳۸ نفر در اعتراضات کشته شدهاند و ۱۹۹ نفر اعدام شدهاند. ۶ نفر در بازداشت جان باختند و ۳ نفر به دست نیروهای حکومتی، از جمله ۱ نفر بیرون از اعتراضات، کشته شدند. ۱۱ نفر به اعدام محکوم شدهاند، ۷ نفر با اتهامی روبهرو هستند که مجازاتش اعدام است، حکم ۲ نفر تأیید شده و ۲ نفر در خطر اجرای حکماند. ۴۸ نفر زیر ۱۸ سال داشتند و ۵۴ زن در این فهرست هستند. میانهی سنی ۲۷ سال و مسنترین فرد ۷۴ ساله بود.
سال ۱۴۰۴ با ۵۴۲ نام، یعنی بیش از سه چهارم از کل این صفحه، سنگینترین سال است. روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۱۲۲ نام، ۱۹ دی ۱۴۰۴ با ۹۱ نام و ۱۷ دی ۱۴۰۴ با ۱۲ نام در آن سال جای دارند. اما سال ۱۳۸۹ هم با ۲۱ نام سنگین است و یک روز آن، ۱۹ مرداد ۱۳۸۹، بهتنهایی ۱۲ نام دارد. سال ۱۴۰۱ با ۲۸ نام و ۱۴۰۵ با ۲۴ نام در ردههای بعد هستند.
کسانی که به یاری زخمیها رفتند
حمید مهدوی ۳۸ ساله آتشنشان و ورزشکاری شناختهشده در مشهد بود. ویدیویی از او منتشر شده که در آن جعفر جاویدی زخمی را بر دوش گرفته تا از محل درگیری دورش کند. حمید شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴، هنگام کمک به معترضان زخمی، با گلولهای به گلو کشته شد. جعفر جاویدی ۲۹ ساله هم همان روز با وسایل کمکهای اولیه به محل اعتراض آمده بود تا زخمیها را درمان کند، و او نیز جان باخت. از او این جمله مانده است: «اگر ما نریم، چه کسی باید بره؟» پدر و مادرش پیکر او را در خانه غسل دادند.
مرتضی اژدری گوش ۳۸ ساله کارگاه خیاطی شلوار داشت، بیکار شده بود و پدر دو فرزند ۱۳ و ۱۰ ساله بود. او در ۱۹ دی ۱۴۰۴ در بلوار طبرسی مشهد، هنگام کمک به دوست زخمیاش، با گلوله کشته شد.
نوجوانان مشهد
ابوالفضل نوروزی عنبرکه ۱۴ ساله تا پایهی نهم درس خوانده بود و در تعمیرگاه ماشینهای سنگین کار میکرد تا موتورسیکلتی بخرد. او در ۱۸ دی ۱۴۰۴ با گلولهای به سر کشته شد. پرهام محرابی ۱۹ ساله، به گفتهی منبع «نوجوانی آرام، مهربان و محبوب»، کنار پل هفتتیر در آغوش پدرش کشته شد. ابوالفضل آدینهزاده ۱۶ ساله، دانشآموز الکترونیک که از ۱۴ سالگی موبایل تعمیر میکرد، در ۱۶ مهر ۱۴۰۱ مقابل دانشگاه فردوسی با گلولهی ساچمهای کشته شد. از او این جمله مانده است: «چرا باید وطنم را ترک کنم؟ وطنم را دوست دارم و میخواهم در کشورم رفاه داشته باشم و زندگی کنم.»
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان خراسان رضوی کامل نیست. شمار واقعی کشتهشدگان و اعدامشدگان مشهد، نیشابور، سبزوار و دیگر شهرهای این استان بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از هرانا با ۳۴۳ مورد است؛ پس از آن ایران اینترنشنال با ۳۱۲، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۲۰۹ و کانون حقوق بشر ایران با ۱۶۳ مورد آمدهاند. هر نام خراسانی این صفحه دستکم یک منبع دارد، هرچند برخی فقط یکی. برای ۱۰۳ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۶۶۸ نفر را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را با ما در میان بگذارید.