درباره‌ی این فهرست
این فهرست نام کسانی را نگه می‌دارد که جمهوری اسلامی جانشان را گرفت یا اکنون با حکم اعدام روبه‌رو هستند — از سال ۱۳۸۸ تا امروز.
ما کسانی را که جانشان را از دست دادند «جاویدنام» می‌نامیم: نامشان جاودانه می‌ماند. خیزش دی ۱۴۰۴ را با نام «انقلاب شیر و خورشید» نیز می‌آوریم.
این فهرست کامل نیست
این فهرست کامل نیست. شمار واقعی جاویدنامان بسیار بیشتر است: بسیاری از نام‌ها هرگز منتشر نشده‌اند، خانواده‌ها زیر فشارند و منابع ما به همه جا دسترسی ندارند. هر نام تنها با منبع آن ثبت می‌شود.
بسیاری از خانواده‌ها از ترس، نام عزیزانشان را اعلام نمی‌کنند. در بسیاری از اعدام‌ها، به‌ویژه در پرونده‌های مواد مخدر و در زندان‌های دورافتاده، نامی منتشر نمی‌شود. نهادهای حقوق بشری هر سال صدها مورد را تنها با سن یا شهر گزارش می‌کنند. ما نامی را بی‌منبع ثبت نمی‌کنیم؛ از این رو شمار نام‌ها در این‌جا همیشه کمتر از شمار واقعی جاویدنامان است. برآوردهای منتشرشده را در صفحه‌ی آمار آورده‌ایم.
چه کسانی در این فهرست‌اند
- کسانی که اعدام شدند — با هر اتهامی؛ اتهام را همان‌گونه که مقامات یا منابع گفته‌اند می‌آوریم، نه داوری خودمان.
- کسانی که نیروهای حکومتی در اعتراضات، در مرز (کولبران و سوخت‌بران)، در ایست‌های بازرسی یا هنگام بازداشت کشتند.
- کسانی که در بازداشت یا زندان جان باختند.
- جاویدنامان پرواز ۷۵۲ که سپاه پاسداران سرنگون کرد، و کسانی که دادگاه یا دولتی ترورشان را به جمهوری اسلامی نسبت داده است.
- کسانی که به اعدام محکوم شده‌اند یا با اتهامی روبه‌رو هستند که مجازاتش اعدام است.
نیروهای امنیتی، قربانیان حمله‌های خارجی، قربانیان جرایم عادی و کسانی که تنها بازداشت شده‌اند در این فهرست نیستند. کشته‌شدگان درگیری‌های مسلحانه جداگانه نگه داشته می‌شوند.
چگونه کار می‌کنیم
- هر نام دست‌کم یک پیوند مستقیم به صفحه‌ای دارد که نام او را آورده است.
- نام و یک جمله‌ی منبع را به‌صورت خودکار با متن همان صفحه می‌سنجیم؛ آن‌چه پیدا نشود کنار گذاشته می‌شود.
- جزئیات زندگی (پیشه، خانواده، سخنان نزدیکان) تنها به‌صورت نقل مستقیم از منبع می‌آید و بازنویسی نمی‌شود.
- دو نام تنها زمانی یک نفر شمرده می‌شوند که نام، نوع رویداد و تاریخ یا مکان با هم بخوانند. همنامان جدا می‌مانند.
- پیوند خانوادگی یا دوستی تنها زمانی نشان داده می‌شود که جمله‌ای در منبع هر دو نام را آورده باشد.
- جنسیت تنها زمانی ثبت می‌شود که منبع آن را بگوید؛ از روی نام حدس نمی‌زنیم.
منابع اصلی
بنیاد عبدالرحمن برومند (یادبود امید)، خبرگزاری هرانا، سازمان حقوق بشر ایران، شبکه‌ی حقوق بشر کردستان، کانون حقوق بشر ایران، حال‌وش، ایران اینترنشنال، رادیو فردا، ایندیپندنت فارسی، عفو بین‌الملل، ویکی‌پدیا و گزارش‌های سازمان ملل. همه‌ی منابع هر نام در صفحه‌ی او آمده است.
نام‌ها به سه زبان
نام‌ها را به خط فارسی و لاتین همان‌گونه می‌آوریم که منابع نوشته‌اند. جایی که منبعی املای لاتین نداده است، آوانویسی را از روی نام‌هایی که هر دو املایشان در منابع آمده می‌سازیم و با ستاره (*) نشان می‌دهیم.
شما می‌توانید کمک کنید
اگر نامی در این فهرست نیست، اگر چیزی نادرست است یا اگر جاویدنامی را می‌شناختید، از فرم ثبت اطلاعات استفاده کنید. هر اطلاعی پیش از انتشار با منبع سنجیده می‌شود.