این صفحه یاد جاویدنامان استان اردبیل را نگه میدارد و نام کسی از این استان را که به اعدام محکوم شده است. در این فهرست ۱۰۲ نام آمده است، از ۱۴ اردیبهشت ۱۳۸۸ تا ۲۴ مرداد ۱۴۰۵. تقریباً همهی این نامها به شهر اردبیل برمیگردد: ۹۷ نفر. مشکین شهر با ۳ نام و خلخال با ۲ نام دیگر شهرهای این فهرستاند.
سرنوشتها
۸۵ نفر از این ۱۰۲ نفر اعدام شدهاند و ۱۶ نفر در اعتراضات کشته شدهاند. ۱ نفر به اعدام محکوم شده است. میانهی سنی ۳۰ سال است؛ جوانترین ۱۵ ساله و مسنترین ۵۰ ساله بود. ۳ نفر زیر ۱۸ سال داشتند و ۱۰ زن در این فهرست هستند.
تا سال ۱۳۹۵ تنها چند نام از اردبیل در فهرست ماست؛ از ۱۳۹۶ با ۱۰ نام شمار بالا میرود و ۱۳۹۹ با ۱۰، ۱۴۰۰ با ۸ و ۱۴۰۱ با ۱۱ نام ادامه مییابد. سال ۱۴۰۴ با ۳۲ نام سنگینترین سال این استان است. از سال ۱۴۰۵ تا کنون ۷ نام آمده است. روز ۱۶ دی ۱۴۰۲ با ۵ نام سنگینترین روز است و پس از آن ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ با ۳ نام میآید.
دی ۱۴۰۴ در اردبیل
صالحه اکبری ۳۵ ساله پرستار، تکنسین اتاق عمل، کارمند تأمین اجتماعی، مربی امداد ورزشی و کوهنورد حرفهای بود. به گفتهی منبع او و همسرش، که هر دو با امدادرسانی آشنا بودند، در روزهای اعتراض در اردبیل به بسیاری از مجروحان کمک کردند. منبع مینویسد: «صالحه برای جلوگیری از خشونت علیه همسرش، مقابل ماموران ایستاد.» او در دی ۱۴۰۴ در خانهی خود با گلولهای به سینه کشته شد.
ابوالفضل جهانی اشتلق ۲۰ ساله از کودکی روی زمینهای کشاورزی دیگران کار کرده بود و در روستا ساندویچیای به نام «مستر فستفود» داشت. او روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ در اعتراضات اردبیل کشته شد. منبع مینویسد: «چهره ابوالفضل آنقدر متلاشی شده بود که تنها از روی تتوی کمرش، او را شناسایی کردند.» خانوادهاش چهار روز به دنبال پیکرش گشتند. علی شیرمحمدی ۳۰ ساله، مجرد و کارگر کامپوزیت ساختمان، شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در محدودهی پارک معلم اردبیل با گلولهای زیر کتف کشته شد و پیکرش پیش از سپیدهدم ۲۴ دی به خاک سپرده شد.
اعدامها
مجید اسماعیلزاده پسر کارگری کمدرآمد بود. به گفتهی منبع، او در زمان اتهام ۱۶ ساله و «زیر سن قانونی و نتیجتاً کودک» بود. در بازداشت چنان کتک خورده بود که تمام بدنش کبود شده بود. او در ۲۱ سالگی، در ۳۰ فروردین ۱۳۹۹، در زندان اردبیل اعدام شد. یکی از والدینش گفته است: «همین جوری، یک زنگ به من زدند و گفتند بیا پسرت را ببین!»
ولی خانعلیزاده ۲۵ ساله از مشکین شهر در بازداشت پایش شکست و درمانی نگرفت؛ منبع میگوید او «در پای چوبه دار لغزید و به زمین افتاد» و در همان حال اعدام شد. به گفتهی منبع، او در حالی برای اجرای حکم برده شد که پزشک قانونی سلامت جسمیاش را تأیید نکرده بود. مهران نورمحمدی ۲۷ ساله، جوانی مجرد، در ۲۰ شهریور ۱۴۰۱ در اردبیل اعدام شد.
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان اردبیل کامل نیست. شمار واقعی بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از بنیاد عبدالرحمن برومند با ۴۲ مورد است؛ پس از آن کانون حقوق بشر ایران با ۲۹، هرانا با ۲۱ و ایران اینترنشنال با ۱۰ مورد آمدهاند. هر نام اردبیلی این صفحه دستکم یک منبع دارد، اما برخی تنها یک گزارش پشت خود دارند. برای ۷ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۱۰۲ نفر را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را برای ما بفرستید.