این صفحه یاد جاویدنامان استان همدان را نگه میدارد و نام کسانی از این استان را که هنوز با اعدام روبهرو هستند. در این فهرست ۲۰۸ نام آمده است، از ۶ مهر ۱۳۹۰ تا ۶ مهر ۱۴۰۵. شهر همدان با ۱۳۷ نام بیشترین سهم را دارد؛ پس از آن ملایر با ۳۷، نهاوند با ۳۲ و تویسرکان با ۲ نام میآیند.
سرنوشتها
از این ۲۰۸ نفر، ۱۶۵ نفر اعدام شدهاند و ۲۹ نفر در اعتراضات کشته شدهاند. ۲ نفر به دست نیروهای حکومتی کشته شدند، که ۱ نفرشان بیرون از اعتراضات بود. شمار کسانی که هنوز با اعدام روبهرو هستند در همدان چشمگیر است: ۱۲ نفر با اتهامی روبهرو هستند که مجازاتش اعدام است. میانهی سنی ۳۰ سال است؛ جوانترین ۱۷ ساله و مسنترین ۶۸ ساله بود. ۲ نفر زیر ۱۸ سال داشتند و ۲۹ زن در این فهرست هستند.
سالها و روزها
سال ۱۴۰۴ با ۱۱۸ نام، بیش از نیمی از این صفحه، سنگینترین سال است؛ روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۷ نام سنگینترین روز آن است، و ۱۲ خرداد و ۲۲ تیر ۱۴۰۴ هر کدام ۳ نام دارند. نخستین روز این فهرست، ۶ مهر ۱۳۹۰، با ۵ نام دومین روز سنگین است و ۲۶ تیر ۱۴۰۲ با ۳ نام در میان روزهای پرتکرار جای دارد. سالهای ۱۴۰۲ با ۲۱ نام، ۱۴۰۱ با ۱۷ نام و ۱۴۰۳ با ۹ نام نیز سنگیناند.
چند زندگی
نگین عبدالملکی ۲۱ ساله دانشجوی مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی همدان و ورودی سال ۱۳۹۹ بود. به گفتهی منبع، او در ۲۰ مهر ۱۴۰۱ در شهر همدان با ضربههای باتوم به سر زخمی شد و پس از بازگشت به خوابگاه جان باخت. منبع میگوید پس از مرگش نیروهای امنیتی به خوابگاه آمدند و دانشجویان را تهدید کردند، و به خانواده و دوستانش گفتند علت مرگ را «مصرف کنسرو ماهی تاریخ مصرف گذشته» اعلام کنند. خانوادهاش همان شب از قروه به همدان فراخوانده شدند.
سمیه رضایی و مرتضی ذوم پوش زن و شوهری جوان بودند. به گفتهی منبع، شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان دانشگاه همدان با شلیک مستقیم و سپس باتوم به آنان حمله شد و هر دو جان باختند. منبع مینویسد: «از این زوج جوان، یک کودک پسر به جای مانده است.»
بهمن ورمزیار ۲۷ ساله آرایشگر و مربی باشگاه ورزشی در همدان بود و به گفتهی منبع «سابقه کیفری نداشت». منبع میگوید او با ابراز پشیمانی خود را و اموال را به مراجع قضایی تحویل داده بود. با این حال، او در ۲۹ فروردین ۱۳۹۷ در محوطهی زندان الوند همدان با جرثقیل به دار آویخته شد. ناهید همتی، زنی اهل همدان، پس از نزدیک به چهار سال حبس، بیآنکه جزئیات اتهام و محاکمهاش منتشر شود، سحرگاه ۲۳ مهر ۱۴۰۴ در زندان نهاوند اعدام شد. فتحالله آوری ۴۲ ساله، که در «اعترافات» خود از بیکاریاش گفته بود، در خرداد ۱۴۰۵ در همدان به اتهام «قتل عمد» یک مأمور انتظامی اعدام شد؛ این اتهامی است که مقامها اعلام کردهاند.
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان همدان کامل نیست. شمار واقعی کشتهشدگان و اعدامشدگان همدان، ملایر، نهاوند و تویسرکان بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از کانون حقوق بشر ایران با ۱۱۸ مورد است؛ پس از آن هرانا با ۵۸، هرانا با ۳۳، شبکه حقوق بشر کردستان با ۲۵ و بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲۳ مورد آمدهاند. هر نام همدانی این صفحه دستکم یک منبع دارد، ولی برخی تنها یکی. برای ۱۵ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۲۰۸ نفر را میشناختید، یا از وضعیت کسانی که با اتهام اعدام روبهرو هستند خبر تازهای دارید، با ما در میان بگذارید.