این صفحه به ۳۴ تن از کسانی اختصاص دارد که نامشان با منبع و با شهر ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان در فهرست ما آمده است. ایرانشهر در این فهرست بیش از هر چیز شهر زندانش است: ۲۹ نفر از این ۳۴ نفر اعدام شدهاند. ۳ نفر در اعتراضات کشته شدهاند و ۲ نفر در بازداشت جان باختهاند. نخستین تاریخ این صفحه ۲۵ تیر ۱۳۹۶ است و آخرین آن ۲۲ شهریور ۱۴۰۵.
سالها و روزها
نامهای ایرانشهر در بیشتر سالهای این دوره دیده میشوند، اما شمارشان در اغلب سالها کم است. از سال ۱۳۹۶ دو نام در این صفحه هست و از سالهای ۱۳۹۷، ۱۳۹۹، ۱۴۰۰، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ هر کدام یک نام. سال ۱۴۰۱ هفت نام دارد. سنگینترین سال ایرانشهر ۱۴۰۴ است با ۱۷ نام، و از سال ۱۴۰۵ تا امروز ۳ نام ثبت شده است.
در هیچ روزی بیش از دو نفر از ایرانشهر در این فهرست نیامدهاند. روزهای ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ و ۲۱ فروردین ۱۴۰۴ هر کدام دو نام دارند. روزهای ۲۵ تیر و ۳۱ تیر ۱۳۹۶ و ۲۵ بهمن ۱۳۹۷ هر کدام یک نام دارند. کمسنترین فرد این صفحه ۱۴ ساله و مسنترین ۴۵ ساله بود و میانهی سنها ۲۸ سال است. ۱ نفر زیر ۱۸ سال داشت و ۴ زن در فهرست ایرانشهر هستند که منبعشان زن بودنشان را گفته است.
اعدامشدگان زندان ایرانشهر
رسول شهلیبار ۴۵ ساله شغل آزاد داشت، متأهل بود و فرزندی نداشت. به گفتهی منبع او سابقهی خلافکاری نداشت و در خانهاش به خاطر ساکی بازداشت شد که از آنِ مهمانش بود و نمیدانست درونش چیست. منبع مینویسد که او به شش یا هفت سال زندان محکوم شده بود، اما در محوطهی زندان ایرانشهر به دار آویخته شد؛ «احتمالا در تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۹۶». به گفتهی منبع خانوادهاش پس از اعدام او «زمینگیر» شدهاند.
محمدرضا شیهکی (سنگینزهی) در ۱۶ سالگی به اتهام «قتل» بازداشت و به اعدام محکوم شد. حکم او سحرگاه پنجشنبه ۱۰ مهر ۱۴۰۴، وقتی ۲۵ ساله بود، در زندان ایرانشهر اجرا شد.
در ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ دو مرد از ایرانشهر اعدام شدند که منابع دربارهی هر دو تنها از خانوادهشان گفتهاند. محسن سالارزهی ۲۸ ساله متأهل و پدر فرزندی خردسال بود و نادر براهویی ۳۰ ساله نیز متأهل و دارای یک فرزند خردسال. محمود رحمانی، که منبع او را متأهل و دارای شش فرزند میداند، در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ اعدام شد. عبدالواحد سنگری، پدر یک فرزند، در ۳۱ تیر ۱۴۰۵ اعدام شد؛ سن او در دادههای ما ۳۵ سال است و در یکی از منابع ۳۲ سال. محمد موسی زهی ۳۴ ساله، پدر دو فرزند، در ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ اعدام شد.
برای بیشتر اعدامشدگان ایرانشهر منابع ما جز نام، تاریخ، سن و گاه چند کلمه دربارهی همسر و فرزندان چیزی نگفتهاند. کار، آرزوها و پروندهی آنان در این صفحه ناگفته مانده است.
دربارهی منابع و ناتمام بودن این فهرست
این ۳۴ نام همهی کسانی نیستند که در ایرانشهر اعدام یا کشته شدهاند. شمار واقعی جاویدنامان ایرانشهر بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبعی برای آن داریم. بیشترین سهم منابع این صفحه را حالوش و کانون حقوق بشر ایران هر کدام با ۱۴ مورد دارند؛ پس از آن هرانا با ۱۲ و بنیاد عبدالرحمن برومند با ۹ مورد آمدهاند. ویکیپدیای فارسی، وبسایت کانون حقوق بشر ایران و سازمان حقوق بشر ایران هر کدام ۲ مورد را گزارش کردهاند. هر نام دستکم یک منبع دارد، ولی برخی تنها یکی و ممکن است در سن یا تاریخ خطا داشته باشند. برای ۹ نفر از این ۳۴ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از نامهای ایرانشهر را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را برای ما بفرستید.