اندیشکده یارمحمودیخبر و تحلیل بی‌سانسور ایران
این فهرست کامل نیست. درباره‌ی روش کار · اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید

جاویدنامان سلماس

شهر سلماس

۳۴ نام۲۹ اعدام شد۳ در اعتراضات کشته شد۲ بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد۱ زیر ۱۸ سال۵ با روایت زندگی

این صفحه یاد ۳۴ تن از مردم سلماس، شهری در استان آذربایجان غربی، را نگه می‌دارد. فهرست سلماس از ۱ اسفند ۱۳۸۹ آغاز می‌شود و به ۱۸ دی ۱۴۰۴ می‌رسد. بیشتر این نام‌ها از زندان آمده‌اند: ۲۹ نفر اعدام شده‌اند. ۳ نفر در اعتراضات کشته شده‌اند و ۲ نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی جان باخته‌اند.

روز نخست و سال ۱۳۹۵

فهرست سلماس با روزی سنگین آغاز می‌شود: در ۱ اسفند ۱۳۸۹، ۳ نفر از این شهر اعدام شدند و همه‌ی نام‌های آن سال به همین یک روز تعلق دارد. سال ۱۳۹۵ با ۱۱ نام سنگین‌ترین سال این صفحه است؛ در آن سال سه روز، ۶ مرداد ۱۳۹۵، ۲ آبان ۱۳۹۵ و ۱۷ آذر ۱۳۹۵، هر کدام دو نام دارند. باقی نام‌ها پراکنده‌اند: ۲ نام در ۱۳۹۰، ۳ نام در ۱۳۹۲، یک نام در ۱۳۹۴، یک نام در ۱۳۹۸، یک نام در ۱۴۰۰، ۲ نام در ۱۴۰۱، ۳ نام در هر یک از سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ و ۴ نام در ۱۴۰۴. روز ۲۹ دی ۱۴۰۱ نیز دو نام دارد.

سن‌ها از ۱۷ تا ۴۷ سال است و میانه‌ی آن ۳۴ سال. یک نفر در این فهرست زیر ۱۸ سال بوده است، و منابع درباره‌ی ۲ نفر نوشته‌اند که زن بوده‌اند.

رضا اسماعیلی (مامدی)

رضا اسماعیلی (مامدی) ۳۴ ساله بود. منبع درباره‌ی خانواده‌اش جمله‌ای دارد که تنهایی او را نشان می‌دهد: «وی متاهل و دارای یک فرزند بود که خانواده‌اش را در حادثه آتش‌سوزی (انفجار گاز) از دست داده بود». به نوشته‌ی منبع، او «یک ماه در بازداشتگاه اطلاعات سلماس تحت فشارهای جسمی و روحی قرار داشت». در ۴ آبان ۱۳۹۲، «بدون اطلاع خانواده‌اش در زندان مرکزی سلماس به دار آویخته شد».

پیکر او به خانواده داده نشد و نیروهای امنیتی او را در جایی نامعلوم دفن کردند. اما خانواده‌اش دست برنداشتند. منبع می‌نویسد آنان «محل دفن جسد را در یکی از گورستان‌های سلماس پیدا کرده و جنازه فرزندشان را بیرون آورده و به روستای «دریک»، زادگاهش منتقل کردند». این خانواده با دستان خود فرزندشان را به خاک زادگاهش بازگرداندند.

دیگران

گرمان امینی ۳۶ ساله کولبر و متأهل بود. او در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۵ بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد. در فهرست سلماس، او یکی از دو نفری است که نه در زندان و نه در خیابان اعتراض، بلکه در راه کار جان داد.

سامی مامدی در ۱۰ آبان ۱۳۹۵ و ایرج حامدی یک روز بعد، در ۱۱ آبان ۱۳۹۵، اعدام شدند. درباره‌ی هر دو منبع تنها یک کلمه دارد: «متاهل». سن آنان در منابع ما ثبت نشده است. اصغر حاجی‌زاده ۴۷ ساله، «پدر ۳ فرزند»، در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ اعدام شد. اتهامی که به اعدام‌شدگان این صفحه نسبت داده شده، همان است که مقامات یا منابع گفته‌اند، نه حکمی بر گناه آنان.

برای بیشتر نام‌های سلماس، از جمله سه نفری که در نخستین روز این فهرست اعدام شدند، منابع جز نام و تاریخ چیزی ثبت نکرده‌اند. تنها برای ۵ نفر جزئیاتی از زندگی در دست داریم.

منابع و ناتمامی فهرست

این ۳۴ نام همه‌ی جاویدنامان سلماس نیستند. شمار واقعی بیشتر است و از بسیاری از اعدام‌ها هیچ نامی بیرون نیامده؛ در سلماس هم هیچ نامی بدون منبع به این صفحه راه نمی‌یابد. منابع این صفحه شبکه حقوق بشر کردستان با ۲۳ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۱۷ مورد، کانون حقوق بشر ایران با ۴ مورد، شبکه حقوق بشر کردستان (نسخه‌ی انگلیسی) و هرانا هر کدام با ۳ مورد، و هرانا، شبکه حقوق بشر کردستان و ایران اینترنشنال هر کدام با یک مورد هستند. برخی ثبت‌ها تنها بر یک منبع تکیه دارند. اگر یکی از این مردم سلماس را می‌شناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.

نام‌ها بر پایه‌ی سال

سال خورشیدی رویداد اصلی؛ تنها نام‌هایی که در این فهرست ثبت شده‌اند.

۰۵۱۰۱۵۲۰۱۳۸۹۱۳۹۰۱۳۹۱۱۳۹۲۱۳۹۳۱۳۹۴۱۳۹۵۱۳۹۶۱۳۹۷۱۳۹۸۱۳۹۹۱۴۰۰۱۴۰۱۱۴۰۲۱۴۰۳۱۴۰۴
نمایش جدول
تاریخنام
۱۳۸۹۳
۱۳۹۰۲
۱۳۹۱۰
۱۳۹۲۳
۱۳۹۳۰
۱۳۹۴۱
۱۳۹۵۱۱
۱۳۹۶۰
۱۳۹۷۰
۱۳۹۸۱
۱۳۹۹۰
۱۴۰۰۱
۱۴۰۱۲
۱۴۰۲۳
۱۴۰۳۳
۱۴۰۴۴

نام‌ها

نامسنتاریخشهرسرنوشت
ابراهیم حیرانی۱ اسفند ۱۳۸۹سلماساعدام شد
اردلان حاتمی۱ اسفند ۱۳۸۹سلماساعدام شد
مسلم عیسی پور۱ اسفند ۱۳۸۹سلماساعدام شد
عبدالله جابر۱ خرداد ۱۳۹۰سلماساعدام شد
محمد کوشا۲ خرداد ۱۳۹۰سلماساعدام شد
پیمان قانع کهنه شهری۱۳ مرداد ۱۳۹۲سلماساعدام شد
رضا اسماعیلی (مامدی)۳۴۴ آبان ۱۳۹۲سلماساعدام شد
حسن حسینی۲۰ دی ۱۳۹۲سلماساعدام شد
ناصر دلایمیلان*۲ آبان ۱۳۹۴سلماسبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
گرمان امینی۳۶۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۵سلماسبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
شاپور ورشو هشتیان۶ مرداد ۱۳۹۵سلماساعدام شد
شاپور ورشوشتیان۶ مرداد ۱۳۹۵سلماساعدام شد
آیدین تیمورپور۲۸ مرداد ۱۳۹۵سلماساعدام شد
بختیار مامدی۲ آبان ۱۳۹۵سلماساعدام شد
شورش فاروقی۲ آبان ۱۳۹۵سلماساعدام شد
شورش میزراپور۳ آبان ۱۳۹۵سلماساعدام شد
سامی مامدی۱۰ آبان ۱۳۹۵سلماساعدام شد
ایرج حامدی۱۱ آبان ۱۳۹۵سلماساعدام شد
جوانشیر ( علی ) چارطاق۱۷ آذر ۱۳۹۵سلماساعدام شد
علی چارطاق۱۷ آذر ۱۳۹۵سلماساعدام شد
علی عمی‌زاده۴ مهر ۱۳۹۸سلماساعدام شد
حبیب رضایی۳۱ خرداد ۱۴۰۰سلماساعدام شد
سید فرهاد حسینی تمرآباد۲۹ دی ۱۴۰۱سلماساعدام شد
کامل دودکانلو۲۹ دی ۱۴۰۱سلماساعدام شد
صلاح الدین مجیدی۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲سلماساعدام شد
عبدالله خان‌محمدی۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲سلماساعدام شد
آرمان بابازاده عیان۲۳ آبان ۱۴۰۲سلماساعدام شد
اصغر حاجی‌زاده۴۷۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳سلماساعدام شد
ناصر حاجی‌زاده۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳سلماساعدام شد
کاوه باشنگه۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳سلماساعدام شد
علی هاشمی۲۵ آبان ۱۴۰۴سلماساعدام شد
برهان اسدی۳۲دی ۱۴۰۴سلماسدر اعتراضات کشته شد
برهان سیدیزیر ۱۸ سال۱۷دی ۱۴۰۴سلماسدر اعتراضات کشته شد
دیار عبداللهی*سلماسدر اعتراضات کشته شد

اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید