این صفحه یاد ۱۹۷ تن را نگه میدارد که نامشان در فهرست ما با قزوین پیوند خورده است؛ از ۱۸ مهر ۱۳۸۹ تا ۱۷ مرداد ۱۴۰۵. ۱۳۶ نفر از آنان اعدام شدهاند و ۵۶ نفر در اعتراضات کشته شدهاند. یک نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شده است. حکم اعدام ۲ نفر تأیید شده و ۲ نفر به اعدام محکوم شدهاند. ۱۶۳ نفر در استان قزوین ثبت شدهاند، ۳۲ نفر در استان زنجان و یک نفر در البرز.
سالها و روزها
سال ۱۴۰۴ با ۸۸ نام سنگینترین سال این صفحه است و روزهای ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۱۴ کشته و ۱۹ دی ۱۴۰۴ با ۸ کشته، تلخترین روزهای آن. پیش از آن، سال ۱۳۹۰ با ۱۹ نام برجسته است؛ در ۲۷ شهریور ۱۳۹۰ هفت نفر و در ۲۱ آبان ۱۳۹۰ سه نفر در یک روز اعدام شدند. سالهای ۱۴۰۰ با ۱۴ نام، ۱۴۰۱ با ۱۲ نام، ۱۴۰۲ با ۹ نام و ۱۴۰۳ با ۸ نام نیز سهم چشمگیری دارند، و در ۲۱ آذر ۱۴۰۱ چهار نفر در یک روز جان دادند.
سنها از ۷ تا ۶۰ سال است و میانهی آن ۳۵ سال. ۶ نفر از این ۱۹۷ نفر زیر ۱۸ سال بودهاند و منابع دربارهی ۲۳ نفر نوشتهاند که زن بودهاند.
نازنین، ریحانه و محمدحسین
نازنین اسمیخانی ۱۷ ساله «دانشآموز سال آخر دبیرستان بود، عکاسی میخواند، در آتلیه کار میکرد، گیتار و سهتار مینواخت و به شادی و زندگی دلبستگی داشت.» شب نوزدهم دیماه همراه پدر و مادرش در راه خانه در محمدیه بود که تکتیراندازی از پشت به او شلیک کرد؛ به گفتهی نزدیکان، «نازنین در آغوش پدرش افتاد.» برای پیکرش ۳۰۰ میلیون تومان و طلاهای خودش را از خانواده گرفتند.
ریحانه قدسی ۲۳ ساله در همان شب، حوالی ساعت ۲۱، از پشت به سینهاش شلیک شد. خواهرش نوشت: «کسی چه میفهمد، جای تیری که تو خوردی توی سینه من چه دردی [دارد].» محمدحسین ساریخانی ۱۷ ساله در خیابان دانشگاه با دو گلوله زخمی و در خیابان رها شد؛ به نوشتهی منبع، «محمدحسین در نخستین روز تولد ۱۸سالگیاش به قتل رسید.»
ابوالفضل سلیمانی الموتی ۲۷ ساله در ۱۹ دی ۱۴۰۴ در زیباشهر کشته شد؛ قرار بود در همان روزها عروسی کند. منبع مینویسد نامزدش، آیدا حیدری، حدود هشت ماه بعد به زندگی خود پایان داد. قاسم وکیلی ۴۰ ساله، قهرمان آفرود و «پدر یک دختر خردسال»، نیز با گلوله به سر کشته شد.
زنان اعدامشده
بهناز فروزندهدل ۳۲ ساله، خانهدار و مادر دختری ۱۲ ساله، «همیشه لبخند به لب داشت و به سایر زندانیان کمک میکرد». به نوشتهی منبع، برای کمک به تبرئهی برادرش همهی اتهامات را پذیرفت و در ۱۸ مهر ۱۳۸۹ در زندان مرکزی زنجان اعدام شد. شمسی پیراستوان در ۹ خرداد ۱۴۰۰ در زندان چوبیندر قزوین اعدام شد؛ منبع مینویسد او «اولین زنی است که پس از اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، با اتهامات مرتبط با مواد مخدر در ایران اعدام شد.» سوسن رضاییپور ۳۱ ساله، که به نوشتهی منبع به زور با پسرداییاش ازدواج کرده بود، در ۵ آبان ۱۴۰۰ اعدام شد. حدیقه آبادی و یونس مزارشمس، هر دو ۴۶ ساله، زن و شوهری از افغانستان که در طالقان سرایدار بودند، در ۲۰ شهریور ۱۴۰۴ با هم اعدام شدند؛ سه کودکشان به افغانستان بازگردانده شدند. اتهامها همان است که مقامات گفتند، نه حکمی بر گناه.
منابع و ناتمامی
۱۹۷ نام همهی جاویدنامان قزوین نیست؛ شمار واقعی بیشتر است و ما تنها نامهای دارای منبع را میآوریم. منابع اصلی بنیاد عبدالرحمن برومند با ۷۴ مورد، کانون حقوق بشر ایران با ۵۵، هرانا با ۴۶ و ۳۱، ایران اینترنشنال با ۴۱، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۹، شبکه حقوق بشر کردستان با ۱۲، وبسایت ایران اینترنشنال با ۸ و ویکیپدیای فارسی با ۷ مورد هستند؛ ۶ نام نیز در فهرست دفتر ریاستجمهوری به تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ آمده است. اگر یکی از این ۱۹۷ نفر را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.