این صفحه یاد ۶۱ تن را نگه میدارد که نامشان با مهاباد پیوند خورده است؛ ۶۰ نفر در استان آذربایجان غربی و یک نفر در استان تهران ثبت شدهاند. نخستین تاریخ این صفحه ۱۸ فروردین ۱۳۹۴ است و آخرین آن ۱۱ تیر ۱۴۰۵. سرنوشتها در فهرست مهاباد گوناگوناند: ۳۱ نفر اعدام شدهاند، ۱۷ نفر در اعتراضات کشته شدهاند، ۷ نفر در بازداشت جان باختهاند، یک نفر پس از آزادی از بازداشت درگذشته، یک نفر در شرایطی مشکوک و یک نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی جان داده است. ۳ نفر نیز به اعدام محکوم شدهاند.
پاییز ۱۴۰۱ در مهاباد
سال ۱۴۰۱ با ۲۰ نام سنگینترین سال این صفحه است. دو روز از آن پاییز بیش از همه سنگینی میکنند: ۵ آبان ۱۴۰۱ با ۴ کشته و ۲۷ آبان ۱۴۰۱ با ۵ کشته. سال ۱۴۰۴ با ۱۳ نام و سال ۱۴۰۳ با ۵ نام پس از آن میآیند. پیشتر، در ۱۸ فروردین ۱۳۹۴، سه نام ثبت شده و در ۱۹ تیر ۱۳۹۶ و ۱۷ اسفند ۱۴۰۲ هر بار دو نام. سنها از ۲۱ تا ۶۵ سال است و میانهی آن ۳۲ سال. منابع دربارهی ۶ نفر نوشتهاند که زن بودهاند. در این صفحه کسی زیر ۱۸ سال ثبت نشده است.
۵ آبان ۱۴۰۱: دو زن
فرشته احمدی ۳۲ ساله «صاحب یک مغازه عکاسی و فتوکپی بود» و کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر را در دانشگاه آزاد ارومیه به پایان رسانده بود. «او متاهل و داری ۲ فرزند سه و هشت ساله بود.» او درست در روز تولد ۳۲ سالگیاش، در خیابان محمد مولان، با گلولهی تکتیرانداز کشته شد. خانوادهاش تنها به این شرط پیکر را گرفتند که او را بیدرنگ و بدون بردن به سردشت به خاک بسپارند.
کبری شیخ سقا ۵۲ ساله در همان روز، مقابل خانهاش در خیابان ایرانپیما، با گلولهی جنگی کشته شد. او «در ۱۳ سالگی ازدواج کرد و چهار فرزند به دنیا آورد» و در نهضت سوادآموزی درس خوانده بود. گفته بود: «وقتی جوانان در خیابانند، من نمیتوانم در خانه بمانم.» همسرش گفته است: «من با چشمان خود در بالکن دیدم افرادی با لباس نظامی کوچه و منزل ما را هدف رگبار گلوله جنگی قرار دادند».
کمال احمدپور و ریباز صالحیوند
سید عبدالخالق (کمال) احمدپور ۳۴ ساله، استاد گچکاری، «متاهل و دارای ۲ فرزند»، برای معترضان نان و ساندویچ تهیه میکرد و از پدر و مادر پیرش نگهداری میکرد. در ۲۷ آبان ۱۴۰۱ جلوی در خانهاش هدف گلوله قرار گرفت. همسایهها گفتهاند: «زمانیکه تیر به او برخورد کرد، ۱۲ متری دوید و گفت فکر می کنم که تیر خوردهام». خانواده سه بار پیکرش را پنهان کردند تا ربوده نشود.
ریباز صالحیوند ۲۱ ساله آرماتوربند بود و تتوکاری را از دوستانش آموخته بود. گفته بود: «اگر ما نرویم چه کسی به تظاهرات برود. مسئولیت و وظیفه من است که شرکت کنم.» در ۱ آذر ۱۴۰۱ نزدیک روستای حاجی ممیان کشته شد و صدور گواهی فوتش ۴۵ روز به تأخیر افتاد.
اعدامشدگان
رحیم محمدپور ۳۶ ساله، کشاورز و مسافرکش و پدر ۲ فرزند، در زندان مهاباد کتاب به زندانیان میداد و برایشان عریضه مینوشت. او در ۱۷ آبان ۱۳۹۵ اعدام شد و تا آخر بر بیگناهی خود تأکید داشت. شیخ مراد ابراهیمی که در ۱۹ تیر ۱۳۹۶ اعدام شد، به نوشتهی منبع بهتنهایی دختری خردسال با اوتیسم را بزرگ میکرد. صابر شیخ عبدالله، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی، به اعدام محکوم شده است. اتهامها همان است که مقامات گفتند، نه حکمی بر گناه.
منابع و ناتمامی
این ۶۱ نام همهی جاویدنامان مهاباد نیستند؛ شمار واقعی بیشتر است و ما برای مهاباد هم تنها نامهای دارای منبع را آوردهایم. منابع اصلی شبکه حقوق بشر کردستان با ۴۵ مورد، کانون حقوق بشر ایران با ۳۶، ویکیپدیای فارسی، شبکه حقوق بشر کردستان (نسخهی انگلیسی) و هرانا هر کدام با ۱۵، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۱۴، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۰، ههنگاو با ۶ و ویکیپدیای انگلیسی با ۴ مورد هستند. اگر یکی از این مردم مهاباد را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.