این صفحه یاد ۵۸ تن از مردم بروجرد را نگه میدارد؛ زنان و مردانی از این شهر لرستان که نامشان در فهرست ما با منبع ثبت شده است. قدیمیترین تاریخ این فهرست ۱۷ دی ۱۳۸۹ است و تازهترین آن ۳ اسفند ۱۴۰۴. در این فاصلهی چندساله، بروجرد هم خانوادههایی داشته که عزیزشان را پای چوبهی دار از دست دادهاند و هم خانوادههایی که فرزندشان در خیابانهای همین شهر با گلوله کشته شده است. هر نامی که پایینتر میخوانید، انسانی است با خانه، کار و کسانی که هنوز چشمانتظار او هستند.
آنچه فهرست بروجرد نشان میدهد
از این ۵۸ نفر، ۴۳ تن اعدام شدهاند و ۱۵ تن در اعتراضات کشته شدهاند. در میان آنان دستکم یک نوجوان زیر ۱۸ سال دیده میشود و منابع دربارهی ۵ تن بهروشنی نوشتهاند که زن بودهاند. کوچکترین سنی که در این فهرست ثبت شده ۱۷ سال است و بزرگترین ۴۵ سال؛ میانهی سنها ۳۴ سال است، یعنی بیشتر این مردم در میانهی زندگی، در سالهایی که نانآور خانه بودند، از میان رفتند.
سال ۱۴۰۴ سنگینترین سال این فهرست برای بروجرد است: ۳۱ نام به همین یک سال تعلق دارد. پس از آن سالهای ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۱ هر کدام با ۶ نام آمدهاند، سال ۱۳۹۶ با ۳ نام، سالهای ۱۳۸۹ و ۱۴۰۲ هر کدام با ۲ نام و سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ هر کدام با یک نام. روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۵ کشته، تلخترین روز این فهرست برای بروجرد است. دو روز دیگر نیز هر یک دو نام دارند: ۶ آبان ۱۴۰۱ و ۱۲ آبان ۱۴۰۴. و دو نامی که فهرست با آنها آغاز میشود، هر دو به ۱۷ دی ۱۳۸۹ برمیگردند.
مصیب نظامی و آریانا ارجمندی
مصیب نظامی ۳۲ ساله بود و در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در بروجرد جان باخت. او کشاورز و کارگر بود و به نوشتهی منابع، «با وجود تحصیلات، تن به کار در نهادهای حکومتی و دولتی نداده بود». یکی از منابع مینویسد: «مصیب با مادر سالخورده و خواهرش زندگی میکرد.» و بار معاش آنان بر دوش او بود. منبعی دیگر یادآوری میکند که پدرش را در دهسالگی از دست داده بود و از همان زمان نانآور خانواده شد. اطرافیانش او را جوانی «شریف، آگاه و خانوادهدوست» توصیف میکنند. از او این جمله به جا مانده است: «اگر کشته شدم، به خون من خیانت نکنید.» به گزارش منابع، او پس از مجروح شدن به بیمارستان منتقل شد و همانجا «با شلیک تیر خلاص به قلبش کشته شد»؛ پیکرش در حالی پیدا شد که هنوز تجهیزات بیمارستانی به بدنش وصل بود. برادرش در کنار مزار گفت: «من برادرم را به ایران هدیه کردم».
آریانا ارجمندی ۲۳ ساله بود و او نیز در همان روز، ۱۸ دی ۱۴۰۴، در بروجرد کشته شد. منابع از او اینگونه یاد میکنند: «آریانا در کافه کار میکرد.» و «عاشق کتاب خواندن بود.» یکی از گزارشها او را دانشجوی روانشناسی معرفی میکند. به نوشتهی منابع، او با شلیک از فاصلهی نزدیک به قلبش «در خیابان تختی بروجرد کشته شد.» خانوادهاش زیر فشار قرار گرفتند تا روایت دیگری از مرگ او بدهند، و بنا بر اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، «خاکسپاری شبانه با حضور ماموران امنیتی در عرض یک ساعت انجام گرفت.»
این فهرست کامل نیست
باید روشن بگوییم: این ۵۸ نام همهی جاویدنامان بروجرد نیستند. شمار واقعی بیشتر است و بسیاری از نامها هرگز منتشر نشدهاند؛ ما تنها نامی را میافزاییم که منبعی برای آن یافته باشیم. منابع این صفحه بیشتر از کانون حقوق بشر ایران با ۲۱ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲۰ مورد، هرانا با ۱۶ مورد، ایران اینترنشنال با ۱۱ مورد و هرانا با ۹ مورد آمدهاند و پس از آنها وبسایت کانون حقوق بشر ایران، ایران اینترنشنال (انگلیسی)، ویکیپدیای فارسی، ایرانوایر و وبسایت ایران اینترنشنال. برای هر نام دستکم یک منبع وجود دارد، اما برخی از ثبتها تنها بر یک منبع تکیه دارند و ممکن است در جزئیات، مانند سن یا تاریخ، خطا داشته باشند. تنها برای دو تن از این ۵۸ نفر شرح زندگی در دست داریم؛ بقیه هنوز فقط یک نام و یک تاریخاند.
اگر یکی از این مردم بروجرد را میشناختید، اگر همسایه، همکلاسی، همکار یا خویشاوند او بودید، از شما میخواهیم خاطرهای، عکسی یا تصحیحی برای ما بفرستید تا این صفحه کاملتر و درستتر شود و هر نام، دوباره چهرهای پیدا کند.