این صفحه یاد ۱۹۹ تن از مردم بندرعباس را زنده نگه میدارد؛ مردم شهری بندری در استان هرمزگان که نامشان با منبع در فهرست ما ثبت شده است. قدیمیترین تاریخ این صفحه ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ است و تازهترین آن ۱۴ مهر ۱۴۰۵. بیشتر این نامها از زندان مرکزی بندرعباس آمدهاند: ۱۵۳ نفر از آنان اعدام شدهاند. اما بندرعباس شهر خیابانها و اعتراضها نیز هست؛ ۳۹ نفر در اعتراضات کشته شدهاند.
سالها، روزها و سرنوشتها
جدا از اعدامشدگان و کشتهشدگان اعتراضات، ۵ نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شدهاند، یک نفر در بازداشت جان باخته و یک نفر به اعدام محکوم شده است. سال ۱۴۰۴ با ۵۲ نام سنگینترین سال این فهرست است. پیش از آن، سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ سالهای پیاپی اعدام بودند: ۲۴ نام در ۱۳۹۲، ۳۷ نام در ۱۳۹۳، ۱۳ نام در ۱۳۹۴ و ۱۴ نام در ۱۳۹۵. سال ۱۴۰۱ با ۱۸ نام و سال ۱۳۹۸ با ۱۵ نام نیز در این صفحه آمدهاند.
روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۱۲ کشته بیشترین شمار را در یک روز دارد. پس از آن ۳ اسفند ۱۳۹۳ با ۸ نام، ۲۰ شهریور ۱۳۹۵ با ۷ نام، ۲۶ مرداد ۱۳۹۴ با ۶ نام و ۲۹ بهمن ۱۳۹۲ با ۵ نام. سنها از ۷ سال تا ۶۸ سال است و میانهی آن ۲۸ سال. ۶ نفر در این فهرست زیر ۱۸ سال بودهاند و منابع دربارهی ۱۴ نفر نوشتهاند که زن بودهاند.
کودکانی که در زندان بندرعباس بزرگ شدند
چند نام این صفحه به کسانی تعلق دارد که در کودکی بازداشت شدند و سالها بعد اعدام شدند. دربارهی مهدی هاشمی آمده است: «او در زمان وقوع جرم ١۴ سال سن داشت». او ۲۵ ساله بود که در ۴ شهریور ۱۳۹۳ در محوطهی زندان مرکزی بندرعباس به دار آویخته شد. علی فولادی «در زمان بازداشت ١۶ساله بود و شش سال در زندان بندرعباس زندانی بود» و در ۲۸ فروردین ۱۳۹۳ در ۲۲ سالگی اعدام شد. وزیراحمد امردین، فرزند عبدالناظر، «از سن ۱۶ سالگی در زندان بود» و منبع میافزاید: «برادر او نیز جزو اعدام شدگان است». امیرحسین عبدالخالق نیز «از سن ۱۷ سالگی در زندان بود». این دو جوان ۲۲ ساله در یک بامداد، ۲۶ مرداد ۱۳۹۴، «به همراه ۵ نفر دیگر» اعدام شدند.
زندگیهایی که منابع روایت کردهاند
عطاالله رضوانی ۵۳ ساله بود و پیش از آن برای ساختن تصفیهخانهی آب به بندرعباس آمده بود. او همسر و دو فرزند داشت و منابع مینویسند «یکی از خادمان جامعه بهائی در بندرعباس بود». او در ۲ شهریور ۱۳۹۲ با گلوله کشته شد و به نوشتهی منبع، هنوز «هیچ اقدام موثری از جانب مقامات برای شناسایی عوامل این قتل صورت نگرفته است».
خالد ملایی ۲۰ ساله، «دانشجوی ترم سوم رشته مدیریت صنایع در دانشگاه هرمزگان»، شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در مرکز شهر با شلیک به سر کشته شد. او را «جوانی صادق، پرانرژی و دغدغهمند» توصیف میکنند. احسان طوفان ۴۰ ساله، «مدیر نمایندگی تیپاکس بندرعباس»، در همان روز روبهروی ساختمان صداوسیمای شهر کشته شد؛ «او یک دختر سه ساله دارد». احمد کاظمی شهرویی ۲۴ ساله، «صاحب مغازه لوازم موبایل در بازار روز بندرعباس» و داور والیبال، در ۲۰ دی ۱۴۰۴ کشته شد. از او این جمله مانده است: «فعلا هیچ چیزی مهمتر از مردم نیست.» پیکرش در روستای شهرو به خاک سپرده شد.
علی براهویی زیرکاری ۳۳ ساله، سوختبر و «پدر سه فرزند دختر»، که «دارای معلولیت جسمی» بود، در ۱۴ مهر ۱۴۰۵ بیرون از اعتراضات کشته شد. سودا (مرضیه) ابراهیمی شمسآبادی، بلاگر ۳۳ ساله، به اعدام محکوم شده است؛ اتهام او به نوشتهی منابع «افساد فیالارض» بوده و این عنوانی است که مقامات به کار بردهاند، نه حکمی بر گناه. منابع مینویسند او با وجود بیماری اماس «از رسیدگی پزشکی مناسب و اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان محروم مانده است».
این فهرست کامل نیست
۱۹۹ نام، همهی جاویدنامان بندرعباس نیست. شمار واقعی بیشتر است و نام بسیاری هرگز منتشر نشده؛ ما فقط نامی را ثبت میکنیم که منبع داشته باشد. بیشترین منبع این صفحه بنیاد عبدالرحمن برومند با ۱۱۳ مورد است و پس از آن کانون حقوق بشر ایران با ۳۹، هرانا با ۲۴، حالوش با ۲۳، ایران اینترنشنال با ۲۱، هرانا با ۱۶، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۴، ویکیپدیای فارسی با ۱۱، شبکه حقوق بشر کردستان با ۱۰ و وبسایت ایران اینترنشنال با ۶ مورد. برخی نامها تنها بر یک منبع تکیه دارند. اگر یکی از این مردم بندرعباس را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.