این صفحه ۱۲۱ نام از بیرجند را در خود دارد و همهی آنان اعدام شدهاند. فهرست بیرجند با ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۸ آغاز میشود و به ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ میرسد. این صفحه، بیش از هر چیز، فهرست کسانی است که در زندان این شهر به دار آویخته شدند؛ مردان و زنانی که بیشترشان در میانهی عمر بودند و کسی برای بیرون آوردن نامشان از تاریکی تلاشی نکرد.
سالها و روزهای اعدام
اعدامها در بیرجند در همهی این سالها ادامه داشته است: ۴ نام در ۱۳۸۸، ۲ نام در ۱۳۹۲ و ۲ نام در ۱۳۹۳، یک نام در ۱۳۹۴، ۸ نام در ۱۳۹۵، ۱۰ نام در ۱۳۹۶، ۶ نام در ۱۳۹۷، یک نام در ۱۳۹۸، ۳ نام در ۱۳۹۹، ۱۲ نام در ۱۴۰۰، ۹ نام در ۱۴۰۱، ۲۱ نام در ۱۴۰۲، ۷ نام در ۱۴۰۳، ۳۰ نام در ۱۴۰۴ و تاکنون ۵ نام در ۱۴۰۵. بیشترین شمار در یک روز به ۱۹ مرداد ۱۳۹۶ برمیگردد که در آن ۸ نفر اعدام شدند. پس از آن ۴ آبان ۱۴۰۲ با ۷ نام، ۴ خرداد ۱۴۰۰ با ۵ نام، ۱۰ مهر ۱۳۹۷ با ۴ نام و ۳ اسفند ۱۳۸۸ با ۳ نام آمدهاند.
سنهای ثبتشده از ۲۰ تا ۵۵ سال است و میانهی آن ۳۸ سال. این یعنی بیشتر اعدامشدگان بیرجند پدر یا مادر بودند و خانوادهای پشت سر گذاشتند. منابع دربارهی ۲۲ نفر نوشتهاند که زن بودهاند. در این فهرست کسی زیر ۱۸ سال ثبت نشده است.
عبدالرحیم صدیقی، نخستین نام
نخستین نام این صفحه عبدالرحیم (رحیم) صدیقی است. او ۲۶ ساله بود و منبع مینویسد «از پدری افغان و مادری ایرانی در اردوگاه پهواز شهرستان بیرجند» به دنیا آمده بود. «به شغل گله داری (مالداری) مشغول بود»، «متاهل و دارای سه فرزند بود» و «به ورزش به ویژه فوتبال علاقه زیادی داشت». به نوشتهی منبع، او تنها بر پایهی گفتهی شاهدان و به اتهام آدمربایی به اعدام محکوم شد. این اتهامی است که مقامات به او نسبت دادند، نه حکمی بر گناه او. خانوادهاش که در افغانستان زندگی میکردند، گوسفندانشان را فروختند و ۸۰ میلیون تومان پرداختند تا برای او وکیل گرفته شود. برادرش معتقد است او در بازداشت زیر شکنجهی شدید بوده است. پیکرش در روستای جرگ در شهرستان فراه افغانستان به خاک سپرده شد.
پدران و نانآوران
دربارهی بیشتر اعدامشدگان بیرجند منابع تنها یکی دو کلمه دربارهی خانواده نوشتهاند، و همین کلمهها سنگیناند. عبدالصمد سالارزهی ۴۲ ساله، که در ۲۵ شهریور ۱۴۰۴ اعدام شد، به نوشتهی منبع «متاهل و دارای ۶ فرزند» بود. داوود کجان ۴۴ ساله، اعدامشده در بهمن ۱۴۰۱، «متاهل و دارای چندین فرزند» بود. سعید سنجرانی ۳۸ ساله در ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ اعدام شد و محسن سنجرانی ۳۸ ساله یک روز بعد، در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲؛ دربارهی هر دو آمده است: «متاهل و پدر دو فرزند بود». علیاصغر امینیپور ۴۸ ساله، فرزند محمد، «اهل زابل و ساکن شهر گرگان»، در ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ اعدام شد و «متأهل و دارای سه فرزند» بود. امیرحمزه براهوییمجرد ۳۳ ساله و وحید وحدانی ۳۰ ساله هر دو در ۲ مرداد ۱۴۰۳ اعدام شدند، و محمد حصاری ۵۵ ساله و احمد گرگیج ۳۰ ساله هر دو در ۶ دی ۱۴۰۲.
این فهرست کامل نیست
۱۲۱ نام همهی کسانی نیست که در بیرجند اعدام شدهاند. شمار واقعی بیشتر است و بسیاری از اعدامها بینام گزارش شده یا اصلاً گزارش نشدهاند. ما فقط نامی را ثبت میکنیم که منبعی برایش یافتهایم. بیشترین سهم را بنیاد عبدالرحمن برومند با ۵۱ مورد دارد، پس از آن کانون حقوق بشر ایران با ۵۰ مورد، حالوش با ۳۳ و ۲ مورد، هرانا با ۱۸ مورد، شبکه حقوق بشر کردستان با ۶ مورد و سازمان حقوق بشر ایران با ۲ مورد. تنها برای ۲۹ نفر جزئیاتی از زندگی در دست است و برخی ثبتها بر یک منبع تکیه دارند؛ گاهی منابع دربارهی وضعیت خانوادگی یک نفر با هم یکسان نیستند. اگر یکی از اعدامشدگان بیرجند را میشناختید، از شما میخواهیم خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.