این صفحه یاد ۱۳۷ تن از مردم همدان را نگه میدارد؛ از ۶ مهر ۱۳۹۰ تا ۶ مرداد ۱۴۰۵. ۱۰۵ نفر از آنان اعدام شدهاند و ۱۸ نفر در اعتراضات کشته شدهاند. دو نفر دیگر هر یک سرنوشتی جداگانه دارند: یکی بیرون از اعتراضات کشته شد و دیگری به دست نیروهای حکومتی. و ۱۲ نفر هنوز زندهاند و با اتهامی روبهرو هستند که مجازات آن اعدام است.
از ۶ مهر ۱۳۹۰ تا دی ۱۴۰۴
فهرست همدان با روزی سنگین آغاز میشود: ۶ مهر ۱۳۹۰، که ۵ نام در آن ثبت شده است؛ همهی نامهای آن سال. سال ۱۴۰۴ با ۵۳ نام سنگینترین سال این صفحه است، و پس از آن ۱۴۰۲ با ۱۹ نام و ۱۴۰۱ با ۱۶ نام. روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۴ کشته، روزهای ۲۶ تیر ۱۴۰۲ و ۲۲ تیر ۱۴۰۴ هر کدام با ۳ نام و ۲۱ تیر ۱۳۹۶ با ۲ نام آمدهاند.
سنها از ۲۱ تا ۵۵ سال است و میانهی آن ۳۰ سال. منابع دربارهی ۲۲ نفر نوشتهاند که زن بودهاند. در این صفحه کسی زیر ۱۸ سال ثبت نشده است.
نگین عبدالملکی
نگین عبدالملکی ۲۱ ساله «دانشجوی رشته مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی همدان» بود؛ ورودی سال ۱۳۹۹. در ۲۰ مهر ۱۴۰۱ در شهر همدان با ضربات باتوم به سر زخمی شد و پس از بازگشت به خوابگاه جان باخت. به نوشتهی منبع، به دوستان و خانوادهاش گفتند باید علت مرگ او را «مصرف کنسرو ماهی تاریخ مصرف گذشته» اعلام کنند. خانوادهاش را همان شب از قروه به همدان فراخواندند.
دی ۱۴۰۴
امیرحسین بیاتی ۳۰ ساله در خیابان بوعلی همدان مغازهی فروش قهوه داشت و کمتر از یک سال پیش ازدواج کرده بود. او شامگاه ۱۲ دی ۱۴۰۴ با گلولهی ماموران کشته شد و به نوشتهی منبع، ماموران امنیتی خانوادهاش را احاطه کردند و تلفنهایشان را گرفتند. سمیه رضایی و مرتضی ذوم پوش زن و شوهری جوان بودند که شامگاه ۱۸ دی در میدان دانشگاه همدان با شلیک مستقیم و سپس باتوم کشته شدند. منبع مینویسد: «از این زوج جوان، یک کودک پسر به جای مانده است.»
اعدامشدگان
بهمن ورمزیار ۲۷ ساله «آرایشگر و مربی باشگاه ورزشی در همدان بود و سابقه کیفری نداشت». منبع مینویسد «او با ابراز پشیمانی، خود و اموال مسروقه را به مراجع قضایی تحویل داد.» با این حال، در ۲۹ فروردین ۱۳۹۷ در محوطهی زندان الوند همدان با جرثقیل به دار آویخته شد. فتحالله آوری ۴۲ ساله، که در «اعترافات» خود از بیکاریاش گفته بود، در خرداد ۱۴۰۵ به اتهام قتل یک مامور انتظامی اعدام شد. این اتهامی است که دادگاه گفت، نه اثبات گناه.
دربارهی بسیاری از اعدامشدگان دیگر همدان، منابع تنها از فرزندانشان گفتهاند. مهدی خوشبخت ۳۷ ساله، «متاهل و پدر دو فرزند»، در ۲۳ آذر ۱۴۰۱ اعدام شد و حسین طاعتی، «متاهل و دارای فرزند»، در ۷ دی ۱۴۰۱. احمد مقدم ۳۵ ساله در تیر ۱۴۰۲ و سعید الماسی ۴۱ ساله در ۲۷ تیر ۱۴۰۲ اعدام شدند؛ هر دو پدر یک فرزند بودند.
منابع و ناتمامی
این ۱۳۷ نام همهی جاویدنامان همدان نیستند؛ شمار واقعی بیشتر است و از پنج نفری که در ۶ مهر ۱۳۹۰ جان دادند، منابع ما جز نام چیزی نگفتهاند. ما فقط نامهایی را میآوریم که منبع دارند. منابع اصلی کانون حقوق بشر ایران با ۷۱ مورد، شبکه حقوق بشر کردستان و هرانا هر کدام با ۲۵، هرانا با ۲۴، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲۲، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۳، ایران اینترنشنال با ۱۲، سازمان حقوق بشر ایران با ۷، وبسایت ایران اینترنشنال با ۵ و ویکیپدیای فارسی با ۳ مورد هستند. اگر یکی از این مردم همدان را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.