این صفحه یاد ۳۵۹ تن را نگه میدارد که در مهر ۱۴۰۱ جان دادند یا سرنوشتشان در این ماه رقم خورد؛ از ۱ مهر ۱۴۰۱ تا ۳۰ مهر ۱۴۰۱. مهر ۱۴۰۱ ماهی است که خیزش «زن، زندگی، آزادی» به همه جا رسید: ۲۸۰ نفر در این ماه در اعتراضات کشته شدند. ۲۷ نفر اعدام شدند، ۲۵ نفر در بازداشت جان باختند، ۱۷ نفر بیرون از اعتراضات و ۶ نفر دیگر به دست نیروهای حکومتی کشته شدند و ۴ نفر به اعدام محکوم شدند.
۸ مهر ۱۴۰۱
یک روز در این ماه بیش از همه سنگینی میکند: ۸ مهر ۱۴۰۱، با ۱۵۵ نام. زاهدان با ۱۵۸ نام نزدیک به نیمی از این صفحه را در بر میگیرد و سیستان و بلوچستان با ۱۶۲ نام پیشترین استان است. پس از آن تهران با ۳۵ نام، شیراز با ۱۰، رشت با ۷، سنندج با ۶، و نیشابور و کرمانشاه هر کدام با ۵ نام آمدهاند. روزهای دیگر نیز پرشمارند: ۱۶ مهر ۱۴۰۱ با ۱۸ نام، ۱۰ مهر با ۱۷، ۱ مهر با ۱۴ و ۲۰ مهر با ۱۳ نام.
سنها از ۲ تا ۸۸ سال است و میانهی آن تنها ۲۴ سال. ۵۱ نفر زیر ۱۸ سال بودهاند؛ پنجاهویک کودک و نوجوان در یک ماه. منابع دربارهی ۳۵ نفر نوشتهاند که زن بودهاند.
زاهدان
در ۸ مهر ۱۴۰۱، در مصلای مسجد مکی زاهدان، فرزاد شهبخش ۲۶ ساله، شاگرد کاشیکار که همراه برادرش خرج خانوادهای هشتنفری را میداد، از پشت با گلوله به قلبش کشته شد. یکی از والدینش گفته است: «او برای نماز آمده بود. مگر نماز خواندن جرم است؟» امید شهنوازی ۲۰ ساله، کارگر ساختمانی و پدر دختری دوساله، که در کودکی شناسنامه نداشت و نتوانسته بود به مدرسه برود، در همان مصلا با سه گلولهی تکتیرانداز جان داد. یاسر شهبخش ۳۶ ساله، که منبع او را از استعدادهای تیراندازی در بلوچستان میخواند، نیز در همان روز کشته شد.
نوجوانان
سارینا اسماعیلزاده ۱۶ ساله، دانشآموز «تیزهوش» مدرسهی فرزانگان کرج که شعر میسرود و کانال یوتیوب داشت، در ۱ مهر ۱۴۰۱ در مهرشهر با ضربات باتوم به سر کشته شد. او گفته بود: «یک سری محدودیتهایی داریم که مخصوصاً برای زنها خیلی بیشتره، مثل حجاب اجباری.» ابوالفضل آدینهزاده ۱۶ ساله در ۱۶ مهر مقابل دانشگاه فردوسی مشهد با ساچمه کشته شد؛ او پیش از رفتن، بند کفشهایش را محکم بسته بود.
دیگران
در ۱۶ مهر ۱۴۰۱ در سنندج، پیمان منبری ۲۵ ساله که تازه عقد کرده بود، یحیی رحیمی ۳۱ ساله که یک سال از ازدواجش میگذشت، و محمد امینی ۳۹ ساله که خانهای برای تشکیل خانواده میساخت، کشته شدند. محمد جامه بزرگ ۵۹ ساله، فرشفروش ملارد، در بامداد ۲ مهر در خانهاش با ساچمه کشته شد؛ او گفته بود: «اگر هزار نفر هم باشید بدون حکم نمیتوانید من را ببرید.» نگین عبدالملکی ۲۱ ساله، دانشجوی مهندسی پزشکی، در ۲۰ مهر در همدان با باتوم زخمی شد و در خوابگاه درگذشت. ساسان قربانی ۳۱ ساله در تالش، که خانوادهاش قصد داشتند به خواستگاری دختری بروند که او عاشقش بود، در ۳۰ مهر جان داد. امین بذرگر ۲۸ ساله، نجار و کشتیگیر، که منبع او را دوست و حریف تمرینی نوید افکاری میخواند، ناپدید شد و بقایای پیکرش در کوه دراک در اطراف شیراز پیدا شد.
منابع و ناتمامی
۳۵۹ نام همهی جاویدنامان مهر ۱۴۰۱ نیست؛ شمار واقعی بیشتر است و ما تنها نامهای دارای منبع را ثبت میکنیم. منابع اصلی کانون حقوق بشر ایران با ۴۱۳ مورد، ویکیپدیای انگلیسی با ۲۱۱، ویکیپدیای فارسی با ۲۰۶، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۱۰۳، حالوش با ۴۵، شبکه حقوق بشر کردستان با ۲۶، و وبسایت کانون حقوق بشر ایران و شبکه حقوق بشر کردستان (نسخهی انگلیسی) هر کدام با ۲۲ مورد هستند. اگر یکی از جاویدنامان مهر ۱۴۰۱ را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.