دستکم ۹۱۶ اعدام از اول سال میلادی؛ ماشین کشتار ترمز نداره
خبر کوتاهه اما سنگین: دستکم ۹۱۶ اعدام از اول ژانویه. این عدد رو مرکز حقوق بشری عبدالرحمن برومند ثبت کرده و ایران اینترنشنال چهارشنبه ۲۱ مرداد منتشرش کرد. ۱۵ تاش مال همین چند روز اول اوته. خود این مرکز هم می‌گه عدد واقعی احتمالاً خیلی بیشتره، چون حکومت خبر خیلی از اعدامها رو اصلاً نمی‌ده.
همه عددها یکی نیست و باید روراست گفت. سازمان حقوق بشر ایران تو گزارش ماهانه‌اش تا آخر ژوئیه دستکم ۴۴۴ اعدام ثبت کرده؛ ۷۱ تاش تو همون ماه ژوئیه. چرا این‌قدر فاصله؟ هر نهاد با روش خودش می‌شماره و فقط چیزی رو ثبت می‌کنه که تونسته تاییدش کنه؛ اون هم تو کشوری که بخش بزرگی از امسال اینترنتش قطع بوده و زندان‌هاش در بسته‌ترین جای دنیاست. هر دو عدد «دستکم»ه.
کف ماجراست، نه سقفش.
اعدام سیاسی، از نوروز تا حالا
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، گفته از ۱۹ مارس تا حالا دستکم ۵۶ نفر با اتهام‌های امنیتی اعدام شدن و ۲۷ تاشون پرونده‌شون به اعتراضات ربط داشته. بیشتر از صد نفر دیگه هم با اتهام‌های مشابه زیر تیغن. تورک خواسته همه اعدامها متوقف بشه و ایران به سمت لغو مجازات مرگ بره.
اسم‌ها رو یادتونه؟ عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی، ۲۸ تیر. امیرحسین صفری و ابوالفضل سپاهی، ۶ مرداد، وسط میدون علیخانی اصفهان. آروین خیرخواه ۲۰ ساله، ۱۰ مرداد، شاهرود. امید بهزاد و پوریا صفوت، ۱۲ مرداد، با اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل. همه با دادگاه انقلاب؛ همون دادگاه‌هایی که سازمان‌های حقوق بشری می‌گن حکم‌هاشون روی اعتراف زیر فشار و شکنجه سوار می‌شه.
قربانی‌ها کی‌ان؟
کارشناس‌های سازمان ملل همین هفته گفتن امسال دستکم ۲۴ بلوچ و ۲۲ کُرد اعدام شدن و قانون تازه جاسوسی شده ابزار سرکوب اقلیتها. طبق آمار سازمان حقوق بشر ایران بین اعدامی‌های هفت ماه اول سال ۱۲ زن و ۱۷ تبعه خارجی هم هست. بقیه؟ بیشترشون آدم‌های پرونده‌های قتل و مواد مخدر، اغلب بی‌پول و بی‌وکیل، که اسمشون تو هیچ خبری نمیاد.
طبق آماری که ایران اینترنشنال نقل کرده، سال ۲۰۲۵ هم ۲۱۵۹ اعدام ثبت شده بود. هرانا برای سال ۱۴۰۴ بیشتر از ۲۴۸۸ تا شمرده. یعنی این ماشین سال‌هاست با همین سرعت داره آدم می‌کشه و جنگ و آتش‌بس و مذاکره هم روش اثری نداره. بیرون با دنیا چونه می‌زنن، تو زندان طناب می‌بافن.
حکومتی که روزی چند نفر رو می‌کشه تا سر پا بمونه، سر پا نیست؛ به طناب آویزونه. تنها جایی که این ماشین این تابستون یه لحظه ترمز کرد، قزل‌حصار بود؛ اون‌جا که ۱۵۰۰ زندانی با هم گفتن نه.
راه خاموش کردنش همینه: با هم، بلند، «نه به اعدام».
پرسش و پاسخ
از ابتدای ۲۰۲۶ چند نفر در ایران اعدام شدهاند؟
آمارها متفاوت است: مرکز عبدالرحمن برومند تا ۱۲ اوت دستکم ۹۱۶ اعدام و سازمان حقوق بشر ایران تا پایان ژوئیه دستکم ۴۴۴ اعدام ثبت کردهاند. هر دو نهاد رقم واقعی را بالاتر میدانند.
چند نفر با اتهام‌های سیاسی و امنیتی اعدام شدهاند؟
به گفته فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، از ۱۹ مارس ۲۰۲۶ دستکم ۵۶ نفر با اتهام‌های امنیتی اعدام شدهاند که ۲۷ مورد به پرونده‌های اعتراضات مربوط است.
اقلیتهای قومی چه سهمی در اعدامها دارند؟
کارشناسان سازمان ملل گفتهاند در سال ۲۰۲۶ دستکم ۲۴ بلوچ و ۲۲ کرد اعدام شدهاند و قوانین تازه جاسوسی به ابزاری برای سرکوب اقلیتها بدل شده است.
منابع این خبر
- ایران اینترنشنال (۲۱ مرداد ۱۴۰۵)
- سازمان حقوق بشر ایران (۱۵ مرداد ۱۴۰۵)
- ایران اینترنشنال (۱۵ مرداد ۱۴۰۵)
واقعیت‌های این خبر از منابع بالا گرفته شده؛ لحن و نظر از نویسنده است.