سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ · ۶ اکتبر ۲۰۲۶ آزادی · اندیشه · روشنگری

اندیشکده یارمحمودیخبر و تحلیل بی‌سانسور ایران

حقوق بشر

عبدالجلیل شه‌بخش اعدام شد؛ چهار بلوچ هم تو ایرانشهر به گلوله بسته شدن

نوشته ۲ دقیقه خواندن

دو روز، دو خبر، یه استان. بلوچستان باز هم داره خون می‌ده.
خبر اول: سه‌شنبه ۱۲ مه، خبرگزاری میزان نوشت عبدالجلیل شه‌بخش صبح همین روز اعدام شده.
خبر دوم: یه روز قبلش، تو ایرانشهر، چهار تا مرد بلوچ رو تو ماشین‌شون به گلوله بستن.

عبدالجلیل؛ بازداشتی ۱۴۰۱

به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، عبدالجلیل شه‌بخش، معروف به شکیب، رو دادگاه انقلاب به اتهام «بغی» محکوم کرده بود؛ از طریق «حمله مسلحانه به مراکز انتظامی و عضویت در گروه انصارالفرقان». دیوان عالی هم حکم رو تأیید کرد. طبق گزارش رسمی، پرونده‌اش به حمله‌هایی برمی‌گرده که وسط خیزش «زن، زندگی، آزادی» تو سال ۲۰۲۲ به کلانتری‌ها شد و نقشش «شناسایی و باز کردن مسیر» بوده.
مدرک؟ میزان نوشته «اعترافات» خودش و «فایل‌های صوتی گوشی‌اش». اعتراف‌هاش رو هم از تلویزیون پخش کردن.
اما ایران‌وایر یه نکته نوشته که تصویر رو عوض می‌کنه: چند تا رسانه عبدالجلیل رو سوخت‌بر معرفی کردن. سوخت‌بر! یعنی یکی از همون هزاران بلوچی که چون کار نیست، آب نیست، کارخونه نیست، جون‌شون رو کف دست می‌ذارن و با یه وانت گازوئیل می‌برن اون‌ور مرز که شب نون ببرن خونه.
کجا اعدامش کردن؟ نگفتن. خانواده‌اش دیدنش؟ معلوم نیست. اطلاعات مستقلی از پرونده‌اش نیست.

ایرانشهر؛ ماشینی که آتیش گرفت

حالا خبر دوم. به گزارش هه‌نگاو، روز ۱۱ مه نیروهای وزارت اطلاعات تو اطراف ایرانشهر مستقیم به یه خودرو شلیک کردن. چهار مرد بلوچ توش بودن، از ۳۰ ساله تا ۵۰ ساله. ماشین آتیش گرفت و جنازه‌ها تو آتیش سوختن.
هه‌نگاو به نقل از حال‌وش یه جزئیات دیگه هم داده که آدم نمی‌تونه راحت بنویسدش: بعد از اینکه ماشین وایساد و آتیش گرفت، مأمورها دوباره شلیک کردن که مطمئن بشن کسی زنده نمونده.
توضیح رسمی؟ هیچی. جنازه‌ها؟ به خانواده‌ها تحویل ندادن. هرانا هم تو گزارش ماهانه‌اش همین رو ثبت کرده: چهار سرنشین یه خودرو با تیراندازی بی‌ضابطه مأمورهای اطلاعات ایرانشهر کشته شدن.
نه دادگاهی، نه حکمی. وسط جاده، با گلوله.

چرا همیشه بلوچستان؟

سازمان حقوق بشر ایران می‌گه عبدالجلیل یازدهمین زندانی سیاسی وابسته به گروه‌های مخالفه که از شروع جنگ اعدام شده. قبلیش عامر رامش بود، اونم بلوچ، ۲۶ آوریل. از ۱۸ مارس تا حالا ۱۴ معترض، ۱۱ زندانی سیاسی از این دست، پنج نفر با اتهام جاسوسی، پنج نفر با اتهام مواد مخدر و ۱۵ نفر با اتهام قتل اعدام شدن.
بلوچستان فقیرترین گوشه این مملکته و بیشترین سهم رو از طناب و گلوله داره. حکومتی که برای این مردم یه لوله آب نکشید، برای کشتن‌شون همیشه بودجه داره.
چرا؟ چون بلوچ‌ها هم سنی‌ان، هم فقیرن، هم سال ۱۴۰۱ جمعه به جمعه وایسادن و عقب نکشیدن. این حکومت چنین مردمی رو نمی‌بخشه.
ولی یادشون رفته: مردمی که چیزی برای از دست دادن ندارن، ترسی هم ندارن. اسم عبدالجلیل و اون چهار نفر تو جاده ایرانشهر، تو حافظه بلوچستان می‌مونه. و بلوچستان حافظه خوبی داره.

پرسش و پاسخ

عبدالجلیل شه‌بخش به چه اتهامی اعدام شد؟

به گزارش خبرگزاری میزان، او به اتهام بغی از طریق حمله مسلحانه به مراکز انتظامی و عضویت در گروه انصارالفرقان محکوم شده بود. پرونده او به رخدادهای جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ مربوط می‌شد.

در ایرانشهر چه اتفاقی افتاد؟

به گزارش هه‌نگاو، روز ۱۱ مه ۲۰۲۶ نیروهای وزارت اطلاعات در ایرانشهر به خودرویی شلیک مستقیم کردند و چهار مرد بلوچ ۳۰ تا ۵۰ ساله کشته شدند. خودرو آتش گرفت و مقام‌ها توضیحی نداده و پیکرها را تحویل نداده‌اند.

از آغاز جنگ چند زندانی سیاسی بلوچ اعدام شده‌اند؟

به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، پیش از عبدالجلیل شه‌بخش، عامر رامش، دیگر زندانی سیاسی بلوچ، روز ۲۶ آوریل ۲۰۲۶ اعدام شده بود. شه‌بخش یازدهمین زندانی سیاسی وابسته به گروه‌های مخالف است که از آغاز جنگ اعدام می‌شود.

منابع این خبر

واقعیت‌های این خبر از منابع بالا گرفته شده؛ لحن و نظر از نویسنده است.

بیشتر درباره حقوق بشر

همه خبرهای این موضوع

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.