کارشناسان سازمان ملل: مردم ایران تو این توافق اصلاً دیده نمی‌شن
خب مردم، دو سه روزه همه دارن از تفاهمنامه تهران و واشینگتن حرف می‌زنن. تنگه هرمز، محاصره دریایی، نفت، تحریم، ۳۰۰ میلیارد دلار صندوق بازسازی. همه‌چی توش هست، جز یه چیز: مردم ایران.
اینو من نمی‌گم. جمعه ۲۹ خرداد بیشتر از ده تا کارشناس و گزارشگر ویژه سازمان ملل تو ژنو بیانیه دادن. به گزارش رادیو فردا و دفتر حقوق بشر سازمان ملل، گفتن از تفاهمنامه ۱۴ بندی استقبال می‌کنن، ولی هر توافقی که وضعیت حقوق بشر تو ایران رو نبینه از اساس ناقصه. نوشتن متن تقریباً فقط درباره عقب‌نشینی نظامی، بازگشایی هرمز، تعهدات هسته‌ای و کم کردن تحریم‌هاست و مردمی که هم از حمله خارجی زخم خوردن هم از سرکوب داخلی، توش به‌سختی دیده می‌شن.
۱۵۶ اعدام زیر سایه جنگ
عددها رو نگاه کن:
از شروع جنگ تو اسفند، دستکم ۱۵۶ نفر اعدام شدن.
دستکم ۴۲ نفرشون با اتهام جاسوسی و «امنیت ملی»؛ خیلی‌هاشون با اعتراف زیر شکنجه و بدون وکیل.
هزاران نفر بازداشت شدن. شکنجه، ناپدیدسازی قهری، اعدام نمایشی، اعتراف اجباری جلوی دوربین.
دارایی دستکم ۱۵۰۰ شهروند رو هم توقیف کردن؛ از جمله صدها ایرانی خارج از کشور.
بهائی‌ها، کردها و بلوچ‌ها هم مثل همیشه بیشتر از همه زیر ضرب بودن.
تازه اون عفوی که رهبر جدید اعلام کرد، محکوم‌های به اصطلاح «امنیتی» رو شامل نمی‌شد. یعنی چی؟ یعنی خیلی از بازداشتی‌های اعتراضات همچنان پشت میله‌ان.
جنگ وایساد، سرکوب نه
کارشناس‌ها اون روی قصه رو هم گفتن: هزاران غیرنظامی تو حمله‌های هوایی کشته شدن؛ مدرسه، بیمارستان، خونه مردم. میلیون‌ها نفر آواره شدن. سه ماه اینترنت تقریباً قطع بود، یکی از طولانی‌ترین قطعی‌هایی که تا حالا ثبت شده، و هنوزم فیلترینگ سنگین سر جاشه. تورم ماهانه خوراکی‌ها به ۱۱۵ درصد رسیده و کارگر روزمزد دستمزدش رو با تأخیر می‌گیره.
مردم از دو طرف له شدن. بمب از بالا، دستگاه سرکوب از تو.
خواسته‌شون هم روشنه: تو این ۶۰ روز مذاکره، توقف اعدامها، آزادی بازداشتی‌های خودسرانه، روشن شدن سرنوشت ناپدیدشده‌ها و اینترنت آزاد باید بیاد تو متن توافق نهایی. یه جمله‌شون رو هم باید قاب گرفت: توافقی که منافع ژئوپلیتیک رو تأمین کنه و مردم ایران رو جا بذاره، لایق اسم توافق صلح نیست.
حالا فکر می‌کنی کسی گوش می‌ده؟ عمامه‌دارها و طرف مقابلشون سر نفت و تنگه چونه می‌زنن. اونی که سر میز جا نداره، مادر داغدار و زندانی زیر حکمه.
وایسادن بمباران خوبه، خیلی هم خوبه. ولی صلحی که توش ماشین اعدام روشن بمونه صلح نیست؛ آتش‌بس حکومته با دنیا، نه با مردم خودش.
به قول همون کارشناس‌ها، برای مردم ایران این کار تازه هنوز شروع هم نشده.
پرسش و پاسخ
کارشناسان سازمان ملل درباره تفاهمنامه ایران و آمریکا چه گفتند؟
آنان از امضای تفاهمنامه ۱۴ بندی استقبال کردند اما هشدار دادند توافقی که به وضعیت حقوق بشر در ایران نپردازد از اساس ناقص است و مردم ایران در متن آن تقریباً دیده نمیشوند.
طبق این بیانیه از آغاز جنگ چند نفر در ایران اعدام شدهاند؟
به گفته کارشناسان سازمان ملل دستکم ۱۵۶ نفر از آغاز جنگ اعدام شدهاند که دستکم ۴۲ نفر از آنان با اتهامهای جاسوسی و امنیت ملی محکوم شده بودند.
کارشناسان چه خواستههایی برای توافق نهایی مطرح کردند؟
توقف اعدامها، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه، روشن شدن سرنوشت ناپدیدشدگان قهری، بازگشت اینترنت آزاد و حفاظت از فضای مدنی، همراه با پاسخگویی و جبران خسارت قربانیان.
منابع این خبر
- رادیو فردا (۲۹ خرداد ۱۴۰۵)
- دفتر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل (بازنشر گلوبال‌سکیوریتی) (۲۹ خرداد ۱۴۰۵)
واقعیت‌های این خبر از منابع بالا گرفته شده؛ لحن و نظر از نویسنده است.