اندیشکده یارمحمودیخبر و تحلیل بی‌سانسور ایران
این فهرست کامل نیست. درباره‌ی روش کار · اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید

اتباع افغانستان

شهروندان افغانستان که در ایران کشته یا اعدام شدند

۱۲۴ نام۱۱۴ اعدام شد۳ در بازداشت جان باخت۳ در اعتراضات کشته شد۲ بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد۲ زیر ۱۸ سال۲۹ با روایت زندگی

این صفحه یاد شهروندان افغانستان را نگه می‌دارد که در ایران کشته یا اعدام شدند، یا اکنون در خطر اعدام هستند. در این فهرست ۱۲۴ نام آمده است: مردان و زنانی که بسیاری از آنان برای کار به ایران آمده بودند، در ایران بزرگ شده بودند یا حتی در ایران به دنیا آمده بودند. نخستین تاریخ این فهرست ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۸ است و آخرین آن ۲۹ مرداد ۱۴۰۵. ما کسی را در این صفحه می‌آوریم که منبعش صریحاً گفته باشد شهروند یا تبعه‌ی افغانستان بوده است؛ بنابراین بی‌گمان شهروندان افغانستانی دیگری هم در فهرست کلی ما هستند که منبعشان به ملیتشان اشاره نکرده است.

سرنوشت‌ها

بیشتر نام‌های این صفحه، ۱۱۴ نفر، اعدام شده‌اند. ۳ نفر در بازداشت جان باختند، ۳ نفر در اعتراضات کشته شدند و ۲ نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شدند. ۱ نفر در خطر اجرای حکم اعدام است و ۱ نفر به اعدام محکوم شده است. میانه‌ی سنی این فهرست ۳۳ سال است؛ جوان‌ترین ۱۵ ساله و مسن‌ترین ۸۸ ساله بوده است. ۲ نفر زیر ۱۸ سال بوده‌اند، و ۱۶ زن در این فهرست هستند که منبعشان زن بودنشان را ذکر کرده است.

مشهد با ۲۴ نام پرتکرارترین شهر است و پس از آن زاهدان با ۱۴، کرج با ۱۳، اصفهان با ۱۰ و تهران با ۶ نام می‌آیند. بندرعباس و شیراز هر کدام ۴ نام دارند و تایباد، یزد و قزوین هر کدام ۳ نام. سال ۱۳۸۹ با ۲۱ نام سنگین‌ترین سال است و دلیلش بیشتر یک روز است: ۱۹ مرداد ۱۳۸۹ که ۱۶ شهروند افغانستان در آن اعدام شدند. سال ۱۴۰۱ با ۱۴ نام، ۱۴۰۴ با ۱۲ نام و ۱۴۰۲ با ۱۱ نام نیز سال‌های سنگینی‌اند. روزهای ۲۶ فروردین ۱۳۹۳، ۱۶ اسفند ۱۳۹۳، ۲۶ مرداد ۱۳۹۴ و ۴ مرداد ۱۴۰۱ هر کدام ۳ نام دارند.

چند زندگی

جنت‌ میر هنگام اعدام نوجوان بود. منبع می‌گوید او «تا صنف نهم مکتب درس خوانده بود» و در جستجوی کار به ایران آمده بود. برادرش سن او را ۱۵ سال گفته است. او در ۲۶ فروردین ۱۳۹۳ در زندان دستگرد اصفهان به دار آویخته شد و ماموران حتی اجازه ندادند برادرش از پیکر او عکس بگیرد تا به خانواده نشان دهد. وزیراحمد امردین ۲۲ ساله، به گفته‌ی منبع «از سن ۱۶ سالگی در زندان بود»؛ او در ۲۶ مرداد ۱۳۹۴ همراه ۵ نفر دیگر در بندرعباس اعدام شد و برادرش نیز در میان اعدام‌شدگان است.

احسان‌الله احسانی ۲۰ ساله، از قوم هزاره، کارگر جوشکار و بنا و فوتبالیست بود و تازه با دوستی ایرانی قهوه‌خانه‌ای باز کرده بود. او در اردیبهشت ۱۳۹۵ پس از شکنجه در بازداشت جان باخت. از او این کلمات مانده است: «بابا بیا این جا من را دارند می‌زنند و می‌گویند تو این‌ها را گردن بگیر.» علیرضا رضایی ۲۴ ساله در رادیو تلویزیون ملی افغانستان کار کرده بود و صدابردار و دستیار کارگردان بود؛ او در ۲۹ شهریور ۱۳۹۴ در بازداشتگاه مرزی جان داد و خواهرش هنگام شستن پیکرش کبودی روی سینه‌اش دید.

نثار‌محمد کامرانی، پدر چهار فرزند، با خرید و فروش پلاستیک و نان خشک زندگی می‌گذراند. نزدیکانش گفته‌اند: «او یک کارگر ساده است و ما هیچ نوع خلافی از او ندیده‌ایم». او در ۱ اسفند ۱۳۸۹ در اصفهان اعدام شد و خانواده اجازه نیافت پیکرش را به افغانستان ببرد. عبدالرحیم صدیقی، گله‌دار ۲۶ ساله‌ای که از پدری افغان و مادری ایرانی در اردوگاهی نزدیک بیرجند به دنیا آمده بود، در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۸ اعدام شد و پیکرش در روستای جرگ در فراه به خاک سپرده شد.

درباره‌ی این فهرست

فهرست شهروندان افغانستان کامل نیست. شمار واقعی بیشتر است؛ نام بسیاری از مهاجرانی که در ایران اعدام یا کشته شدند هرگز منتشر نشد، و ما تنها نامی را می‌آوریم که منبعی برای آن داشته باشیم. بیشتر این نام‌ها از بنیاد عبدالرحمن برومند با ۸۱ مورد آمده است؛ پس از آن کانون حقوق بشر ایران با ۳۴، حال‌وش با ۲۰، مرکز حقوق بشر در ایران با ۱۴ و شبکه حقوق بشر کردستان با ۱۱ مورد قرار دارند. هر نام دست‌کم یک منبع دارد، اما برخی تنها بر یک منبع تکیه دارند. برای ۲۹ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۱۲۴ نفر را می‌شناختید، در ایران یا در افغانستان، خاطره یا اصلاح خود را برای ما بفرستید.

نام‌ها بر پایه‌ی سال

سال خورشیدی رویداد اصلی؛ تنها نام‌هایی که در این فهرست ثبت شده‌اند.

۰۶۱۲۱۸۲۵۱۳۸۸۱۳۸۹۱۳۹۰۱۳۹۱۱۳۹۲۱۳۹۳۱۳۹۴۱۳۹۵۱۳۹۶۱۳۹۷۱۳۹۸۱۳۹۹۱۴۰۰۱۴۰۱۱۴۰۲۱۴۰۳۱۴۰۴۱۴۰۵
نمایش جدول
تاریخنام
۱۳۸۸۱
۱۳۸۹۲۱
۱۳۹۰۸
۱۳۹۱۸
۱۳۹۲۴
۱۳۹۳۸
۱۳۹۴۷
۱۳۹۵۴
۱۳۹۶۲
۱۳۹۷۲
۱۳۹۸۵
۱۳۹۹۱
۱۴۰۰۵
۱۴۰۱۱۴
۱۴۰۲۱۱
۱۴۰۳۸
۱۴۰۴۱۲
۱۴۰۵۲

نام‌ها

نامسنتاریخشهرسرنوشت
عبدالرحیم (رحیم) صدیقی۲۶۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۸بیرجنداعدام شد
احمد شاه نادر۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
بسم الله علیزهی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
بیدالله رضا ملکی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
بیدو الله رضا ملکی*۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
جلیل احمدی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
سید ... افغان۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
سیدو الله افغان*۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
صفر کاشانی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
عبدالغفور واحدی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
عبدل غفور واحدی*۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
عزیز بدیعی فیروز۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
عزیز بیدی فیروز*۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
غلام حسین زمانی*۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
غلام نورزهی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
غلامحسن زمانی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
نظام سامانی۱۹ مرداد ۱۳۸۹مشهداعدام شد
حکیم شاه س۳۸۳۰ مرداد ۱۳۸۹اصفهاناعدام شد
بصیر احمد۵ آبان ۱۳۸۹مشهداعدام شد
علیرضا رستمی۵ آبان ۱۳۸۹مشهداعدام شد
احمد زوری۲۹ آذر ۱۳۸۹مشهداعدام شد
نثار‌محمد کامرانی۱ اسفند ۱۳۸۹دستگرداعدام شد
نظیر احمد۴۰۳۰ فروردین ۱۳۹۰تهراناعدام شد
حسین باریکزهی۱۱ خرداد ۱۳۹۰تهراناعدام شد
حاج بصیر احمد۲۴ شهریور ۱۳۹۰تایباداعدام شد
محمد نوروزیزیر ۱۸ سال*۲۰۲۷ شهریور ۱۳۹۰کرجاعدام شد
وحید مسلمیزیر ۱۸ سال*۱۹۲۷ شهریور ۱۳۹۰کرجاعدام شد
امیر شیرمحمدیزیر ۱۸ سال*۲۱۲۴ مهر ۱۳۹۰دستگرداعدام شد
غلام رضا فاروغ بابل زهی۲۸۱۳ دی ۱۳۹۰تهراناعدام شد
اکرم نورزهی۲۳ اسفند ۱۳۹۰مشهداعدام شد
محمد شفیع حیدری۳۳۴ اردیبهشت ۱۳۹۱کرجاعدام شد
محمد دامرده۲۵۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۱یزداعدام شد
محمد دهمرده۳۷۱۸ شهریور ۱۳۹۱تهراناعدام شد
نعمت قریشی۶ مهر ۱۳۹۱تهراناعدام شد
عبدالاحمد کاپری۲۶۱۷ آبان ۱۳۹۱مشهداعدام شد
عبدالقادر هادی تاجیک۱۷ آبان ۱۳۹۱تهراناعدام شد
قاسم تاجیک۴۰۲۳ آبان ۱۳۹۱کرجاعدام شد
محمد قلی‌زادهزیر ۱۸ سال*۲۳۱۲ دی ۱۳۹۱بندرعباساعدام شد
عباس کریمی۲۱۳۱ فروردین ۱۳۹۲زاهداناعدام شد
کشمیر عالی زهی۴۸۳۱ فروردین ۱۳۹۲زاهداناعدام شد
عارف نورزهی۳۷۸ تیر ۱۳۹۲زاهداناعدام شد
حمزه میرزایی۲۵۳ آذر ۱۳۹۲اعدام شد
جنت‌ میرزیر ۱۸ سال۱۵۲۶ فروردین ۱۳۹۳اصفهاناعدام شد
عتیق الله۲۶ فروردین ۱۳۹۳اصفهاناعدام شد
عنایت الله۲۶ فروردین ۱۳۹۳اصفهاناعدام شد
مولوی رحیم الله۲۹ خرداد ۱۳۹۳بیرجنداعدام شد
عبدالرحمن جنجال‌زاده۳۵۲۷ دی ۱۳۹۳زاهداناعدام شد
سلطان ازبک۳۰۱۶ اسفند ۱۳۹۳زاهداناعدام شد
سیدعلم ازبک۲۶۱۶ اسفند ۱۳۹۳زاهداناعدام شد
نسیم‌الله (عظیم‌الله) ازبک۲۵۱۶ اسفند ۱۳۹۳زاهداناعدام شد
محمد نوری۲۵۲۲ فروردین ۱۳۹۴زاهداناعدام شد
سید غلام حیدر‌حسینی۵۴۱۰ مرداد ۱۳۹۴در بازداشت جان باخت
سعادت شه‌کرم‌زهی (ریگی)۲۶ مرداد ۱۳۹۴میناباعدام شد
ظاهر عمرالدین۲۴۲۶ مرداد ۱۳۹۴بندرعباساعدام شد
وزیراحمد امردینزیر ۱۸ سال*۲۲۲۶ مرداد ۱۳۹۴بندرعباساعدام شد
ناصر حسین زاده۱۸ شهریور ۱۳۹۴تبریزاعدام شد
علیرضا رضایی۲۴۲۹ شهریور ۱۳۹۴در بازداشت جان باخت
احسان‌الله احسانی۲۰۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۵در بازداشت جان باخت
خالص ایازی۲۱ مهر ۱۳۹۵ماکوبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
آرمان عبدالبصیر۲۵ دی ۱۳۹۵کرجاعدام شد
محمد نبی علی زهی۳۵۱۹ اسفند ۱۳۹۵زابلاعدام شد
بشیر رسولی۳۷۳۱ تیر ۱۳۹۶زاهداناعدام شد
خیر محمد سادات۴۶۳۱ تیر ۱۳۹۶زاهداناعدام شد
علی اصغر اشرفی زاده۳۱ تیر ۱۳۹۷مشهداعدام شد
وحیدالله لقمانی۵۴۶ شهریور ۱۳۹۷کرجاعدام شد
بهروز چتوزاده۲۰ فروردین ۱۳۹۸خویبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
روز محمد ملابابا۱۰ تیر ۱۳۹۸شیرازاعدام شد
کرم الف.۵۲۲۳ مرداد ۱۳۹۸مشهداعدام شد
محمد پالانیزیر ۱۸ سال۱۷آبان ۱۳۹۸کرمانشاهدر اعتراضات کشته شد
عشرت نظری۲۷ آذر ۱۳۹۸کرجاعدام شد
شمس‌الدین باجی زهی۳۳۲ بهمن ۱۳۹۹زاهداناعدام شد
علی مراد۲۹ شهریور ۱۴۰۰تایباداعدام شد
هیبت روزبی۲۹ شهریور ۱۴۰۰تایباداعدام شد
محمد براهویی۷ مهر ۱۴۰۰اصفهاناعدام شد
علی عمر امراللهی۲۱ مهر ۱۴۰۰قماعدام شد
خدانظر کاکر۳۰ دی ۱۴۰۰زاهداناعدام شد
فهیم ولی‌الله دینی۲۲ خرداد ۱۴۰۱شیرازاعدام شد
عبداللطیف مرادی۳۰ خرداد ۱۴۰۱مشهداعدام شد
جیلان نورزهی۲ تیر ۱۴۰۱کرماناعدام شد
جمعه بارکزهی۳۸۴ مرداد ۱۴۰۱اصفهاناعدام شد
عبدالله رحیمی۴ مرداد ۱۴۰۱سنندجاعدام شد
غلام نورزهی۴۰۴ مرداد ۱۴۰۱اصفهاناعدام شد
صنوبر جلالی۵ مرداد ۱۴۰۱کرجاعدام شد
حسین علیزاده۲۱۱۹ مرداد ۱۴۰۱همداناعدام شد
محمدحسین علیزاده۲۴۱۹ مرداد ۱۴۰۱قماعدام شد
اسحاق زهی۴۰۱۶ شهریور ۱۴۰۱بندرعباساعدام شد
زلیخا ترزهی۸۸۸ مهر ۱۴۰۱زاهداندر اعتراضات کشته شد
نجم‌الدین تاجیک۴۴۸ مهر ۱۴۰۱زاهداندر اعتراضات کشته شد
میراجان محمدی۱۹ دی ۱۴۰۱اعدام شد
امیر رامشک۳۴۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲یزداعدام شد
صبور شه بخش۳۲۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲یزداعدام شد
اسدالله بهرامی۳۲۸ مرداد ۱۴۰۲اعدام شد
عبدالغفار شهیکی۳۸۱۶ مرداد ۱۴۰۲اعدام شد
هاشم زهی۱۶ مرداد ۱۴۰۲اعدام شد
نظیر محمد۲۴ آبان ۱۴۰۲کرجاعدام شد
ایمان شعبانی۲۷ دی ۱۴۰۲کرجاعدام شد
نورمحمد تاجیک۲۲ اسفند ۱۴۰۲کرجاعدام شد
ابراهیم نورزهی۳۰ فروردین ۱۴۰۳اعدام شد
سلام طاهری۳۰ فروردین ۱۴۰۳اعدام شد
غلام قادر سامانی۳۰ فروردین ۱۴۰۳اعدام شد
احمد رحمتی۹ مهر ۱۴۰۳اعدام شد
عبدالرحمان اسحاق‌زهی۵۷۴ دی ۱۴۰۳اعدام شد
سلمان همدرد۱۷ بهمن ۱۴۰۳بروجرداعدام شد
وحید آشوری۲۰ فروردین ۱۴۰۴شیرازاعدام شد
ربیع شاه‌مراد۲۳ فروردین ۱۴۰۴قزویناعدام شد
حمید حسین‌نژاد۲۷ فروردین ۱۴۰۴ارومیهبه اعدام محکوم شده است
عبدالرئوف نورزهی۵۰۲۸ مرداد ۱۴۰۴اعدام شد
حدیقه آبادی۴۶۲۰ شهریور ۱۴۰۴قزویناعدام شد
یونس مزارشمس۴۶۲۰ شهریور ۱۴۰۴قزویناعدام شد
حضرت اسحاقزهی۲۶۲۳ مهر ۱۴۰۴اصفهاناعدام شد
سراج‌الدین ابی‌طالبی۳۶۲۹ مهر ۱۴۰۴اعدام شد
محمود عبداللهی۱۱ آذر ۱۴۰۴اعدام شد
مراد شغنایی۲۷۳۰ آذر ۱۴۰۴اعدام شد
گل‌محمد محمدی۲۳تیر ۱۴۰۵اصفهاناعدام شد
قائم حسینی۲۱مرداد ۱۴۰۵اصفهاناعدام شد
اسماعیل منصوری۳۵آذر ۱۴۰۲اعدام شد
حمید حسین‌نژادفروردین ۱۴۰۴ارومیهاعدام شد
حمیدرضا نجاتیآذر ۱۴۰۱شیرازاعدام شد
سبحان افتخارالدین۳۵مرداد ۱۴۰۲الیگودرزاعدام شد
عبدالبصیر بژم۲۹اعدام شد
فتح الله زادهدی ۱۴۰۲کرجاعدام شد
مطیع‌الله بارکزیتیر ۱۴۰۳قائناعدام شد
نورالله محمدیزیر ۱۸ سال*اردیبهشت ۱۴۰۴کرجدر خطر اجرای حکم اعدام است
گلاب‌شاه نورزهی۴۳تیر ۱۴۰۳اعدام شد

اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید