این صفحه یاد جاویدنامان استان قم را نگه میدارد. در این فهرست ۱۰۲ نام آمده است، از ۱۰ تیر ۱۳۸۸ تا ۹ شهریور ۱۴۰۵، و همهی آنان به شهر قم برمیگردند. در این استان اعدام سرنوشت غالب است: ۹۲ نفر از این ۱۰۲ نفر اعدام شدهاند. ۷ نفر در اعتراضات کشته شدند، ۲ نفر در بازداشت جان باختند و ۱ نفر در خطر اجرای حکم اعدام است.
سالها، روزها و سنها
نخستین روز این فهرست ۱۰ تیر ۱۳۸۸ است. روزهای ۱۴ مرداد ۱۳۹۹، ۱۸ تیر ۱۴۰۱، ۳۱ تیر ۱۴۰۱، ۴ خرداد ۱۴۰۴ و ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ هر کدام با ۳ نام سنگینترین روزهای این استاناند. سال ۱۴۰۴ با ۵۷ نام، بیش از نیمی از کل این صفحه، سنگینترین سال است؛ پس از آن ۱۴۰۱ با ۱۴ نام و ۱۳۹۹ با ۷ نام قرار دارند. میانهی سنی ۳۰ سال است؛ جوانترین ۱۷ ساله و مسنترین ۵۶ ساله بود. ۱ نفر زیر ۱۸ سال داشت و ۱۴ زن در این فهرست هستند.
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
در روز ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ سه جوان در قم اعدام شدند: صالح محمدی، سعید داودی و مهدی قاسمی. به گفتهی منابع، هر سه در جریان اعتراضات دی بازداشت شده بودند و با اتهام «قتل دو مامور نیروی انتظامی» و «اقدام عملیاتی» برای اسرائیل و آمریکا روبهرو شدند. صالح محمدی کشتیگیر ۱۹ سالهای بود که با دوبندهی تیم ملی کشتی آزاد مدال برنز گرفته بود. به گفتهی منبع، او «اتهام قتل را انکار کرده و گفته اقرارها تحت فشار گرفته شده است». سعید داودی ۲۱ ساله بود؛ منبع میگوید «قرار بود اول فروردین ۱۴۰۵، ۲۲ ساله شود». مهدی قاسمی به گفتهی منبع «جوانی حدوداً ۲۰ ساله به نظر میرسد». این سه نام، با اتهامهایی که مقامها اعلام کردند، در اینجا آمده است؛ ثبت اتهام به معنای پذیرفتن آن نیست.
چند زندگی دیگر
سعید شکری ۲۶ ساله، بنگاهدار و مجرد، به گفتهی منبع «بدون سابقه کیفری بود». او در دادگاه گفته بود: «ولی نمیدانستم این جرم را دارد. من سابقه ندارم.» سعید ساعت ۶ صبح ۲۵ بهمن ۱۳۹۵ همراه ۶ نفر دیگر در زندان لنگرود قم اعدام شد؛ تنها یک روز پیش از آن برای آخرین بار خانوادهاش را دیده بود. منبع میگوید به وکیلش با تمسخر گفته بودند فردا در مراسم ختم موکلش شرکت کند.
حسین ربیعی در قم، مقابل محل کارش، به یاد خدانور لجهای همیشه کلمن آب یخی با برچسب «خدانور» میگذاشت. او در دی ۱۴۰۴ کشته شد و در ۱۲ دی در آرامستان بهشت معصومه به خاک سپرده شد. یک مقام استانی گفته است که او بر اثر حمل نارنجک دستی توسط خودش کشته شده است؛ ما این روایت رسمی را در کنار آنچه منابع دیگر گفتهاند ثبت میکنیم. مجتبی ایامی ۴۷ ساله، پدر یک فرزند، در ۳۰ آذر ۱۴۰۲ در قم اعدام شد. دربارهی بیشتر ۹۲ اعدامشدهی این استان جز نام، سن و تاریخ اعدام چیزی در منابع ما نیامده است، و همین است که هر خاطرهای از آنان ارزشمند است.
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان قم کامل نیست. شمار واقعی اعدامشدگان و کشتهشدگان قم بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از کانون حقوق بشر ایران با ۴۹ مورد است؛ پس از آن هرانا با ۳۴، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲۶ و وبسایت ایران اینترنشنال و ایران اینترنشنال (انگلیسی) هر کدام با ۱۰ مورد آمدهاند. هر نام قمی این صفحه دستکم یک منبع دارد، ولی برخی تنها یکی. برای ۸ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۱۰۲ جانباختهی قم را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را با ما در میان بگذارید.