این صفحه یاد جاویدنامان استان مرکزی را نگه میدارد. در این فهرست ۲۴۶ نام آمده است، از ۱۱ دی ۱۳۸۸ تا ۸ مهر ۱۴۰۵. اراک با ۱۷۴ نام بیشترین سهم را دارد؛ پس از آن ساوه با ۵۱، خمین با ۶ و محلات و شازند هر کدام با ۵ نام میآیند. در دادههای این صفحه ۴ نام نیز با شهر قم ثبت شده است و مشهد یک نام دارد.
سرنوشتها و سالها
از این ۲۴۶ نفر، ۱۳۰ نفر اعدام شدهاند و ۱۰۶ نفر در اعتراضات کشته شدهاند. ۲ نفر به دست نیروهای حکومتی و ۱ نفر بیرون از اعتراضات به دست آنان کشته شدند، و ۲ نفر در بازداشت جان باختند. ۵ نفر به اعدام محکوم شدهاند. میانهی سنی ۲۷ سال است؛ جوانترین ۱۲ ساله و مسنترین ۶۷ ساله بود. ۱۴ نفر زیر ۱۸ سال داشتند و ۲۰ زن در این فهرست هستند.
سال ۱۴۰۴ با ۱۶۰ نام، دو سوم کل این صفحه، سنگینترین سال است؛ روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۳۳ نام و ۱۹ دی ۱۴۰۴ با ۱۹ نام از همهی روزها سنگینترند. سال ۱۴۰۱ با ۲۸ نام پس از آن است و سال ۱۳۹۵ با ۱۱ نام. روزهای ۲۱ تیر ۱۳۹۵ و ۲۶ مرداد ۱۴۰۱ هر کدام ۵ نام دارند و ۹ اردیبهشت ۱۳۹۸ با ۴ نام پس از آنهاست.
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۲ در زندان اراک
صدرالله فاضلی زارع و یوسف خوب ایمچه در یک روز، بیملاقات آخر، در زندان اراک اعدام شدند. صدرالله ۳۷ ساله کابینتساز بود و از مادر سالمندش نگهداری میکرد. او کانالی تلگرامی با نام «رسوایی اسلامگرایان» ساخته بود. منبع دربارهاش مینویسد: «در هیچ جای جهان مجازات پرسشگری و مبارزه با خرافه، مرگ نیست.» یوسف که منبع او را «متاهل و پدر دو پسر و یک دختر خردسال» میخواند، در همین کانالها با زبانی تند از خرافات دینی انتقاد میکرد. به گفتهی منبع، خانواده و حتی وکیل تسخیری او از اجرای حکم خبر نداشتند. هر دو، به گفتهی منابع، برای اعترافگیری زیر شکنجهی روانی و جسمی قرار گرفته بودند.
دیگران
وحید حیدری ۲۳ ساله دستفروشی بود که سر بازار اراک بساط پهن میکرد؛ منبع او را جوانی میداند که «در سرما و گرما زحمت میکشید تا لقمه نانی به دست بیاورد». او چند روز پس از بازداشت، در ۱۵ دی ۱۳۹۶، در بازداشتگاه کلانتری ۱۲ اراک درگذشت. مقامها علت را «خودکشی» اعلام کردند، اما به گفتهی منبع روی سرش شکستگی و فرورفتگی عمیق دیده میشد. عمویش گفته است که آنچه مقامها میگویند واقعیت ندارد.
ابوالفضل اسکندری ۱۹ ساله، اصالتاً اهل خلخال، سه ماه بود که سربازیاش را در شازند آغاز کرده بود و در کنار آن در یک مکانیکی کار میکرد تا به خانواده کمک کند. او در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در اراک با گلولهی جنگی به ریه و پشت گردن کشته شد و پیکرش چهار روز بعد، با تعهد خاکسپاری در سکوت، به خانواده رسید. محمدرضا نجفی ۲۷ ساله، تنها پسر یکی از آسیبدیدگان جنگ و رانندهی ماشین سنگین که به موتورسواری علاقه داشت، در ۱۹ دی ۱۴۰۴ در شازند کشته شد.
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان مرکزی کامل نیست. شمار واقعی کشتهشدگان و اعدامشدگان اراک، ساوه، خمین و دیگر شهرهای این استان بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از کانون حقوق بشر ایران با ۹۵ مورد است؛ پس از آن هرانا با ۹۰، ایران اینترنشنال با ۸۰، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۶۹ و بنیاد عبدالرحمن برومند با ۴۵ مورد آمدهاند. هر نام این استان دستکم یک منبع دارد، ولی برخی تنها یکی. برای ۳۴ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۲۴۶ نفر را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را با ما در میان بگذارید.