این صفحه یاد ۵۱ تن از کسانی را نگه میدارد که نامشان با ساوه، در استان مرکزی، پیوند خورده است. فهرست از ۱۱ دی ۱۳۸۸ آغاز میشود و به ۴ اسفند ۱۴۰۴ میرسد. ۲۷ نفر از این مردم در اعتراضات کشته شدهاند، ۲۳ نفر اعدام شدهاند و یک نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شده است. تقریباً همهی این نامها، ۴۵ نام، تنها به سال ۱۴۰۴ تعلق دارد.
سالها و روزها
پیش از ۱۴۰۴، نامهای ساوه انگشتشمارند: ۲ نام در ۱۳۸۸، یک نام در ۱۳۹۰، یک نام در ۱۳۹۸ و ۲ نام در ۱۴۰۳. اما در دی ۱۴۰۴ ساوه داغ بزرگی دید: در ۱۸ دی ۱۴۰۴، ۹ نفر کشته شدند؛ پیش از آن، در ۱۵ دی ۱۴۰۴، ۲ نفر و پس از آن، در ۱۹ دی ۱۴۰۴، ۲ نفر دیگر. روزهای ۱۱ دی ۱۳۸۸ و ۵ آذر ۱۴۰۳ نیز هر کدام دو نام دارند.
سنها از ۱۲ تا ۴۴ سال است و میانهی آن ۲۷ سال. ۴ نفر از این ۵۱ نفر زیر ۱۸ سال بودهاند؛ کوچکترینشان تنها ۱۲ سال داشت. منابع دربارهی ۳ نفر نوشتهاند که زن بودهاند.
اردشیر زارعی
اردشیر زارعی ۴۴ ساله، فرزند رحمان، از نخستین کشتهشدگان ساوه در دی ۱۴۰۴ بود. منبع مینویسد: «اردشیر از شهروندان یارسان، کارگر و پدر سه کودک خردسال بود.» نام کودکانش در منبع آمده است: «دانیال»، «ماردین» و «بانیا». او «از بیماری قلبی رنج میبرد». در ۱۵ دی ۱۴۰۴، به نوشتهی منابع، در اعتراضات ساوه با تیراندازی نیروهای امنیتی جان باخت. برای تحویل پیکرش، به گزارش منبع، تا یک میلیارد تومان پول خواسته شد. قرار بود او در روستای درویت در بخش گوران شهرستان دالاهو به خاک سپرده شود.
نوید ناظمی ملکی و سعید کلوندی
نوید ناظمی ملکی ۱۷ ساله «دانشآموز و رپر» بود. منبع دربارهی او تنها یک جمله دارد: «او در آثارش از مشکلات مردم میخواند.» او در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در ساوه کشته شد؛ نوجوانی که صدایش را برای دیگران بلند کرده بود و اکنون تنها همین یک جمله از او در منابع ما مانده است.
سعید کلوندی ۳۱ ساله، متاهل و «پدر دو فرزند»، نیز در همان روز کشته شد. یکی از منابع او را «جوان ۳۱ ساله کورد اهل همدان» معرفی میکند و مینویسد «او پدر دو دختر ۷ و ۴ ساله بود». به نوشتهی منبع، او با گلولهی جنگی از ناحیهی پا بهشدت زخمی شد. پیکرش تا ۲۳ دی ۱۴۰۴ به خانواده داده نشد، و نهادهای امنیتی اجازه ندادند او را به زادگاهش ببرند؛ خانواده ناچار شدند او را در همین ساوه به خاک بسپارند.
نامهای بیشرح
برای بیشتر ۵۱ نفر این صفحه، منابع جز نام، تاریخ و گاه سن چیزی ننوشتهاند. ما نمیدانیم اعدامشدگان ساوه، که نزدیک به نیمی از این صفحهاند، چه کسانی بودند، چه کاری داشتند یا چه کسانی منتظرشان ماندند. تنها برای ۴ نفر جزئیاتی از زندگی در دست است. هر کسی که یکی از این نامها را بشناسد، میتواند به این صفحه چهرهای تازه بدهد.
منابع و ناتمامی فهرست
این ۵۱ نام همهی جاویدنامان ساوه نیستند؛ شمار واقعی بیشتر است و نام بسیاری منتشر نشده. ما برای ساوه نیز تنها نامی را ثبت کردهایم که دستکم یک منبع داشته باشد. منابع این صفحه هرانا با ۲۵ مورد، ایران اینترنشنال با ۲۲، کانون حقوق بشر ایران با ۱۸، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۴، هرانا با ۱۳، بنیاد عبدالرحمن برومند و ایندیپندنت فارسی هر کدام با ۳، و ایرانوایر و کردپا هر کدام با ۲ مورد هستند. ۳ نام نیز در فهرستی آمده که دفتر ریاستجمهوری در ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ منتشر کرد. برخی ثبتها تنها بر یک گزارش تکیه دارند.
اگر یکی از این مردم ساوه را میشناختید، از شما میخواهیم خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.