اندیشکده یارمحمودیخبر و تحلیل بی‌سانسور ایران
این فهرست کامل نیست. درباره‌ی روش کار · اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید

جاویدنامان یزد

شهر یزد

۹۴ نام۸۴ اعدام شد۸ در اعتراضات کشته شد۱ در بازداشت جان باخت۱ بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد۰ زیر ۱۸ سال۱۶ با روایت زندگی

این صفحه یاد ۹۴ تن را نگه می‌دارد که نامشان با یزد پیوند خورده است. بیشتر آنان، ۸۴ نفر، در زندان این شهر اعدام شده‌اند. ۸ نفر در اعتراضات کشته شده‌اند، یک نفر در بازداشت جان باخته و یک نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شده است. نخستین تاریخ این صفحه ۳ شهریور ۱۳۸۸ است و آخرین آن ۱۸ شهریور ۱۴۰۵.

سال‌ها و روزها

سال ۱۴۰۴ با ۳۵ نام سنگین‌ترین سال این صفحه است و سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۵ هر کدام با ۱۰ نام پس از آن می‌آیند. سال ۱۴۰۰ هفت نام دارد و سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۱ هر کدام پنج نام. روز ۳۰ تیر ۱۴۰۱ با ۴ اعدام پرشمارترین روز این صفحه است؛ روزهای ۳ اسفند ۱۳۹۱، ۸ آذر ۱۴۰۳، ۲۵ آذر ۱۴۰۳ و ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ هر کدام ۳ نام دارند. سن‌ها از ۱۹ تا ۶۳ سال است و میانه‌ی آن ۳۲ سال. منابع درباره‌ی ۱۶ نفر نوشته‌اند که زن بوده‌اند. در زمان مرگ کسی زیر ۱۸ سال نبوده، اما چند نفر در نوجوانی بازداشت شده بودند.

فرهنگ امیری

فرهنگ امیری ۶۳ ساله، بزرگ‌ترین فرد این صفحه، «به عنوان راننده و همچنین کشاورز کار می‌کرد» و «متاهل و دارای چهار فرزند بود». منبع می‌نویسد او در خانواده‌ای بهایی به دنیا آمده بود و «در میان همسایگانش به مهربانی، ملایمت، خردمندی و فروتنی شهرت داشت». در ۵ مهر ۱۳۹۵ مقابل خانه‌اش در یزد با چند ضربه‌ی چاقو به سینه کشته شد و پیش از رسیدن به بیمارستان جان داد. پیکرش در گورستان گلستان جاوید به خاک سپرده شد و به نوشته‌ی منبع، «سنگ قبر آقای امیری بارها مورد حمله قرار گرفت و تخریب شد».

نوجوانانی که بزرگ شدند تا اعدام شوند

خالد کردی ۲۴ ساله، کارگری که به پدرش در جابه‌جایی مصالح ساختمانی کمک می‌کرد، به نوشته‌ی منبع «در ۱۷ سالگی در قبال سفر مجانی به اصفهان پیشنهاد فرد ناشناسی را برای حمل کیفش پذیرفت بدون آنکه بداند حاوی کریستال است.» سن او هنگام بازداشت «۱۷ سال و ۳ ماه» بود. او در ۵ بهمن ۱۳۹۴ در زندان مرکزی یزد اعدام شد؛ پدرش تنها توانست دقایقی کوتاه او را در داخل یک ماشین ببیند. عمر شه‌بخش ۲۴ ساله، فرزند عبدالحمید، در خرداد ۱۴۰۵ اعدام شد؛ منبع می‌نویسد او «در زمان بازداشت زیر هجده سال سن داشته و به همین دلیل حکم اعدام برای وی در طول مدت این شش سال اجرا نشده بود.»

پدران

درباره‌ی بیشتر اعدام‌شدگان دیگر، منابع تنها از فرزندان گفته‌اند. رضا خارکوهی ۴۳ ساله، محمدعلی خارکوهی ۳۶ ساله و نعمت الله توتازهی ۳۳ ساله هر سه در ۲۵ آذر ۱۴۰۳ اعدام شدند؛ منابع از فرزندانشان یاد کرده‌اند، هرچند شمارشان را یکسان ننوشته‌اند. داوود محمدی‌تخت‌شاه ۳۳ ساله و عثمان دهمرده ۲۶ ساله، هر دو «دارای دو فرزند»، در ۸ آذر ۱۴۰۳ اعدام شدند. عبدالناصر توتازهی ۳۸ ساله، «دارای هشت فرزند»، در ۲۵ آذر ۱۴۰۴ و مصطفی علیپور ۳۵ ساله، «پدر یک فرزند خردسال»، در ۲۴ خرداد ۱۴۰۳ به دار آویخته شدند. اتهام‌ها روایت مقامات است، نه حکمی بر گناه.

منابع و ناتمامی

این ۹۴ نام همه‌ی کسانی نیستند که در یزد اعدام یا کشته شده‌اند؛ شمار واقعی بیشتر است و ما برای یزد نیز تنها نام‌های دارای منبع را ثبت کرده‌ایم. منابع اصلی بنیاد عبدالرحمن برومند با ۳۵ مورد، کانون حقوق بشر ایران با ۳۰، هرانا با ۱۶ و ۴، شبکه حقوق بشر کردستان و حال‌وش هر کدام با ۱۲، وب‌سایت کانون حقوق بشر ایران و سازمان حقوق بشر ایران هر کدام با ۹، ایران اینترنشنال با ۷ و ویکی‌پدیای فارسی با ۳ مورد هستند. اگر یکی از این ۹۴ نفر را می‌شناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.

نام‌ها بر پایه‌ی سال

سال خورشیدی رویداد اصلی؛ تنها نام‌هایی که در این فهرست ثبت شده‌اند.

۰۱۲۲۵۳۷۵۰۱۳۸۸۱۳۸۹۱۳۹۰۱۳۹۱۱۳۹۲۱۳۹۳۱۳۹۴۱۳۹۵۱۳۹۶۱۳۹۷۱۳۹۸۱۳۹۹۱۴۰۰۱۴۰۱۱۴۰۲۱۴۰۳۱۴۰۴۱۴۰۵
نمایش جدول
تاریخنام
۱۳۸۸۱
۱۳۸۹۰
۱۳۹۰۰
۱۳۹۱۴
۱۳۹۲۲
۱۳۹۳۳
۱۳۹۴۳
۱۳۹۵۳
۱۳۹۶۱
۱۳۹۷۰
۱۳۹۸۱
۱۳۹۹۵
۱۴۰۰۷
۱۴۰۱۵
۱۴۰۲۲
۱۴۰۳۱۰
۱۴۰۴۳۵
۱۴۰۵۱۰

نام‌ها

نامسنتاریخشهرسرنوشت
مجید کمالی۲۳۳ شهریور ۱۳۸۸یزددر بازداشت جان باخت
محمد دامرده۲۵۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۱یزداعدام شد
جاوید جوکار۳ اسفند ۱۳۹۱یزداعدام شد
غلام علیزاده۳ اسفند ۱۳۹۱یزداعدام شد
لطف الله جاوید۳ اسفند ۱۳۹۱یزداعدام شد
ابوالفضل الف.۳۰ آبان ۱۳۹۲یزداعدام شد
الف. الف.۳۰ آبان ۱۳۹۲یزداعدام شد
عبدالغفار براهویی۳۵۲۶ خرداد ۱۳۹۳یزداعدام شد
یعقوب شه بخش۲۶۲۶ خرداد ۱۳۹۳یزداعدام شد
حمیدرضا میر۴۵۲ تیر ۱۳۹۳یزداعدام شد
عزیز نوتی زهی۱ مهر ۱۳۹۴یزداعدام شد
خالد کردیزیر ۱۸ سال*۲۴۵ بهمن ۱۳۹۴یزداعدام شد
مسلم آباریان۲۳۵ بهمن ۱۳۹۴یزداعدام شد
نصرالله ریگی۶ مرداد ۱۳۹۵یزداعدام شد
فرهنگ امیری۶۳۵ مهر ۱۳۹۵یزدبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
علی اصغر اسد بیگی۱۹ اسفند ۱۳۹۵یزداعدام شد
علی سالاری۲ آبان ۱۳۹۶یزداعدام شد
عبدالستار دهمرده۱۴ آذر ۱۳۹۸یزداعدام شد
مجتبی توتونچی۲۲ مرداد ۱۳۹۹یزداعدام شد
الیاس بختیاری۲۶ شهریور ۱۳۹۹یزداعدام شد
حیدرعلی محمدیان۱۱ آبان ۱۳۹۹یزداعدام شد
عبدالله محمدی۱۴ آذر ۱۳۹۹یزداعدام شد
رضا شیرزاده۳۶۲۵ دی ۱۳۹۹یزداعدام شد
کبری فاطمی۴۱۲ خرداد ۱۴۰۰یزداعدام شد
امیر حیدری۳ مرداد ۱۴۰۰یزداعدام شد
سهراب حیدری۳ مرداد ۱۴۰۰یزداعدام شد
یاسین رضایی‌پور۱۱ شهریور ۱۴۰۰یزداعدام شد
حسین دادزاده۱۱ مهر ۱۴۰۰یزداعدام شد
رامین دادزاده۱۱ مهر ۱۴۰۰یزداعدام شد
مجتبی شاکر۱۴ مهر ۱۴۰۰یزداعدام شد
امیر اجاقی۳۰ تیر ۱۴۰۱یزداعدام شد
حیدر هیبوزاده (براهوئی)۲۹۳۰ تیر ۱۴۰۱یزداعدام شد
حیدر هیبوزاده براهویی۳۰ تیر ۱۴۰۱یزداعدام شد
رباب دانایی۳۰ تیر ۱۴۰۱یزداعدام شد
هانیه مرادی نژاد۲۷ آبان ۱۴۰۱یزددر اعتراضات کشته شد
امیر رامشک۳۴۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲یزداعدام شد
صبور شه بخش۳۲۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲یزداعدام شد
مصطفی علیپور۳۵۲۴ خرداد ۱۴۰۳یزداعدام شد
داوود محمدی‌تخت‌شاه۳۳۸ آذر ۱۴۰۳یزداعدام شد
سید محمدعلی درکه۸ آذر ۱۴۰۳یزداعدام شد
عثمان دهمرده۲۶۸ آذر ۱۴۰۳یزداعدام شد
رضا خارکوهی۴۳۲۵ آذر ۱۴۰۳یزداعدام شد
محمدعلی خارکوهی۳۶۲۵ آذر ۱۴۰۳یزداعدام شد
نعمت الله توتازهی۳۳۲۵ آذر ۱۴۰۳یزداعدام شد
زینب جلالیان۹ بهمن ۱۴۰۳یزداعدام شد
وریشه مرادی۹ بهمن ۱۴۰۳یزداعدام شد
هوشنگ محمد‌خانی۱۸ اسفند ۱۴۰۳یزداعدام شد
مجتبی منصوری۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴یزداعدام شد
جواد رضایی۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴یزداعدام شد
رضا بیگ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴یزداعدام شد
محمدرضا دهقان دهنوری۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴یزداعدام شد
میرویس باریک‌زهی۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴یزداعدام شد
رحمان جهانگیری۱۷ مرداد ۱۴۰۴یزداعدام شد
هاشم سرخی۱۷ مرداد ۱۴۰۴یزداعدام شد
ابراهیم صفرزایی۱۳ شهریور ۱۴۰۴یزداعدام شد
محسن امیری۱۳ شهریور ۱۴۰۴یزداعدام شد
اسلام میر‌سیده۲۹ مهر ۱۴۰۴یزداعدام شد
سعید عربیان۳۰۵ آبان ۱۴۰۴یزداعدام شد
وحید آرمان۱۴ آبان ۱۴۰۴یزداعدام شد
جلیل شهسواری۱۸ آذر ۱۴۰۴یزداعدام شد
خالق ذلفقاری۲۳ آذر ۱۴۰۴یزداعدام شد
عبدالناصر توتازهی۳۸۲۵ آذر ۱۴۰۴یزداعدام شد
یزدان جوزیپور۲ دی ۱۴۰۴یزداعدام شد
نورمحمد شهسواری۱۵ دی ۱۴۰۴یزداعدام شد
جلیل دوستیار براهویی۲۲دی ۱۴۰۴یزددر اعتراضات کشته شد
مصطفی سرافراز اردکانیدی ۱۴۰۴یزددر اعتراضات کشته شد
حامد لطیفی۲۳ دی ۱۴۰۴یزداعدام شد
عزیز علی‌پناهی۲۳ دی ۱۴۰۴یزداعدام شد
کیان منوچهری۲۲۲۸ دی ۱۴۰۴یزداعدام شد
مبین گلمحمدی۳۰ دی ۱۴۰۴یزداعدام شد
کریم انحصاری۷ بهمن ۱۴۰۴یزداعدام شد
کاوه حسین‌زاده۳۲۸ بهمن ۱۴۰۴یزداعدام شد
کورش نیری۱۴ بهمن ۱۴۰۴یزداعدام شد
افشین قنبری۲۱ بهمن ۱۴۰۴یزداعدام شد
ناصر جابری۲۸ بهمن ۱۴۰۴یزداعدام شد
یارمراد منتی۵ اسفند ۱۴۰۴یزداعدام شد
جعفر فخرآبادی۵۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵یزداعدام شد
عبدالغفور شه‌بخش۲۵۲۶ خرداد ۱۴۰۵یزداعدام شد
عمر شه‌بخش۲۴خرداد ۱۴۰۵یزداعدام شد
اسفندیار صدری۵۰۲۷ خرداد ۱۴۰۵یزداعدام شد
رضا نظیف۲۸۲۷ خرداد ۱۴۰۵یزداعدام شد
نورجلال مجاهد۲۷۲۷ خرداد ۱۴۰۵یزداعدام شد
علی‌اصغر سالارزهی۳ شهریور ۱۴۰۵یزداعدام شد
عماد شیخی۴۵۳ شهریور ۱۴۰۵یزداعدام شد
محمدرضا نیرنگ۳۰۱۸ شهریور ۱۴۰۵یزداعدام شد
بهنام سمالپورمرداد ۱۴۰۴یزداعدام شد
دانیال کارشناس۳۲یزددر اعتراضات کشته شد
سید پوریا حسینی۲۹یزددر اعتراضات کشته شد
سیدداوود امامی۳۵یزددر اعتراضات کشته شد
عبدالسلام براهویی۳۳یزداعدام شد
علی معظمییزددر اعتراضات کشته شد
غفور شه‌بخش۲۵۲۶ خردادماه / ۲۷ خردادماهیزداعدام شد
محمدرضا ملک‌زادهخرداد ۱۴۰۵یزداعدام شد
گلسا شریفی۱۹یزددر اعتراضات کشته شد

اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید