این صفحه یاد ۲۷ تن از مردم خاش، شهری در استان سیستان و بلوچستان، را نگه می‌دارد. فهرست از ۹ اردیبهشت ۱۳۸۸ آغاز می‌شود و به ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ می‌رسد. اما خاش در این فهرست بیش از هر چیز با یک روز شناخته می‌شود: ۱۳ آبان ۱۴۰۱، روزی که ۱۶ نفر از مردم این شهر کشته شدند. منابع از آن روز با نام «جمعه خونین» خاش یاد کرده‌اند.
آنچه فهرست خاش نشان می‌دهد
از این ۲۷ نفر، ۱۸ نفر در اعتراضات کشته شده‌اند، ۵ نفر اعدام شده‌اند، ۳ نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شده‌اند و یک نفر در خطر اجرای حکم اعدام است. ۱۸ نام به سال ۱۴۰۱ تعلق دارد. باقی پراکنده‌اند: ۲ نام در ۱۳۸۸، یک نام در ۱۳۹۳، یک نام در ۱۴۰۰، یک نام در ۱۴۰۲، ۲ نام در ۱۴۰۴ و ۲ نام در ۱۴۰۵.
سن‌ها از ۱۴ تا ۳۸ سال است و میانه‌ی آن تنها ۲۵ سال. ۴ نفر از این ۲۷ نفر زیر ۱۸ سال بوده‌اند؛ در فهرستی به این کوتاهی، این شمار کودکان بسیار است. منابع درباره‌ی یک نفر نوشته‌اند که زن بوده است.
کودکان خاش
مبین میرکازهی ۱۴ ساله دانش‌آموز بود. منبع می‌نویسد خانواده‌اش «به دلیل شرایط دشوار معیشتی و برای ادامه تحصیل فرزندشان ناچار به مهاجرت به شهر خاش شدند.» و «مبین را با سختی بزرگ کردند». در ۱۳ آبان ۱۴۰۱، پس از نماز جمعه و در راه بازگشت از مسجد خاش، با گلوله‌ی جنگی کشته شد. به خانواده‌اش، به نوشته‌ی منبع، این‌طور خبر دادند: «بیا فرزندت مریض است». بعدها ماموران به آنان فشار آوردند تا با گرفتن دیه از شکایت بگذرند.
یاسر بهادرزهی ۱۷ ساله «دچار معلولیت شدید جسمی و ذهنی بود». منبع می‌نویسد او «احتمالا بی‌آنکه حتی در تجمع اعتراضی مقابل فرمانداری حضور داشته باشد، هدف گلوله قرار گرفت». صبح روز بعد پیکرش صدها متر دورتر، در زمین‌های خاکی اطراف فرمانداری خاش پیدا شد. در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ دادسرای نظامی برای همه‌ی نیروهای حاضر در آن روز قرار منع تعقیب صادر کرد. سعد عمرزهی ۱۶ ساله، فرزند عبدالقادر، نیز در ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد.
علی کردکلاهوری و کامبیز گنگوزهی ریگی
علی کردکلاهوری ۲۵ ساله معلم دبستانی در روستای بورتا بود و هم‌زمان کارشناسی ارشد می‌خواند. منبع می‌نویسد: «هم معلم روستایشان بود و هم استادکار بنا بود.» و «بسیاری از خانه‌ها و باغ‌های روستای بورتای میرجاوه یادگار زحمات اوست.» او روبه‌روی ساختمان فرمانداری خاش از ناحیه‌ی سر گلوله خورد و در بیمارستان جان باخت. روی سنگ مزارش نوشته‌اند: «بای ذنب قتلت [به کدامین گناه کشته شدی]».
کامبیز گنگوزهی ریگی ۲۵ ساله «به شغل رانندگی تاکسی اشتغال داشت» و در همان روز، ۱۳ آبان ۱۴۰۱، با گلوله‌ی جنگی کشته شد. عبدالواحد بامری ۳۲ ساله، فرزند عبدالرحیم و «متأهل و دارای فرزند»، در ۸ خرداد ۱۴۰۵ کشته شد و احسان حسین زهی ۳۰ ساله، «متاهل و دارای یک فرزند»، در ۷ خرداد ۱۴۰۴ اعدام شد.
منابع و ناتمامی فهرست
این ۲۷ نام همه‌ی جاویدنامان خاش نیستند. شمار واقعی بیشتر است و نام بسیاری هرگز منتشر نشده؛ ما فقط نامی را ثبت می‌کنیم که منبعی برایش داریم. منابع این صفحه کانون حقوق بشر ایران با ۲۸ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۱۵ مورد، ویکی‌پدیای فارسی با ۱۴ مورد، ویکی‌پدیای انگلیسی با ۹ مورد، حال‌وش با ۶ و ۲ مورد، و تسنیم با یک مورد هستند. برای ۷ نفر شرح زندگی داریم و برخی ثبت‌ها تنها یک منبع دارند. اگر یکی از این مردم خاش را می‌شناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.