این صفحه یاد ۲۶ تن از مردم سیرجان، در استان کرمان، را نگه میدارد. ۱۸ نفر از آنان اعدام شدهاند و ۸ نفر در اعتراضات کشته شدهاند. نخستین تاریخ این صفحه ۱۰ تیر ۱۳۸۸ است و آخرین آن ۵ اسفند ۱۴۰۴. میان این دو تاریخ، دو جوان ۲۱ ساله از این شهر جان دادند که پایینتر از آنان میخوانید؛ یکی در آغاز این فهرست و دیگری در پایان آن.
سالها و روزها
سال ۱۴۰۴ با ۱۸ نام بیش از دو سوم این صفحه است. سالهای ۱۳۸۸ و ۱۳۹۸ هر کدام با ۳ نام پس از آن میآیند، و سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۷ هر کدام یک نام دارند. روز ۱۹ دی ۱۴۰۴ با ۳ کشته پرشمارترین روز این صفحه است. روز ۲ دی ۱۳۸۸ دو نام دارد و روزهای ۱۰ تیر ۱۳۸۸، ۲۹ مرداد ۱۳۹۵ و ۲۶ مهر ۱۳۹۷ هر کدام یک نام.
سنها از ۲۰ تا ۴۲ سال است، اما میانهی آن تنها ۲۳ سال است. یعنی بیشتر جاویدنامان سیرجان جوانانی در آغاز بیستسالگی بودند. یک نفر در این فهرست زیر ۱۸ سال بوده است. در این صفحه زنی ثبت نشده که منبعی زن بودنش را تصریح کرده باشد.
محمد نادریپور
محمد نادریپور ۲۱ ساله «دانشجوی رشته مهندسی عمران دانشکده مهندسی سیرجان وابسته به دانشگاه باهنر کرمان» بود. منبع مینویسد او «رئیس شاخه دانشجویی ستاد انتخاباتی میرحسین موسوی در شهرستان سیرجان بود» و به تأیید دوستان و خانوادهاش، «جوانی سالم و با صداقت و دانشجویی خوشنام و متعهد بود». در ۱۰ تیر ۱۳۸۸، پس از بیرون آمدن از جلسهی امتحان، در خودروی خودش ربوده شد. به نوشتهی منبع، «جسد آقای نادریپور ٤٨ ساعت پس از ربوده شدن، درون خودروی شخصیاش در گوشهای از شهر سیرجان پیدا شد».
آنچه پس از آن رخ داد نیز در منبع آمده است: ادارهی آگاهی از خانواده خواست بیدرنگ او را دفن کنند، و «ماموران انتظامی پیش از تحویل جسد آقای نادریپور به خانواده، لباسها و نیز پتوی روی جسد را سوزانده بودند». او نخستین نام این صفحه است.
علیرضا ولیپور
علیرضا ولی پور نیز ۲۱ ساله بود. منبع مینویسد: «علیرضا قهرمان کاراته ایران و مدالآور سبک «کیوکوشین» بود.» در ۱۹ دی ۱۴۰۴ در اعتراضات سیرجان با شلیک گلوله به سینه کشته شد. خانوادهاش پیکرش را در ۲۱ دی در پزشکی قانونی شناسایی کردند، اما تنها یک روز بعد و پس از تعهد به برگزار نکردن مراسم عزاداری اجازه یافتند او را به خاک بسپارند.
دو جوان ۲۱ ساله، یکی دانشجوی عمران و دیگری قهرمان کاراته، با فاصلهی سالها در یک شهر کشته شدند و خانوادهی هر دو از سوگواری آزاد محروم ماندند.
اعدامشدگان سیرجان
۱۸ نفر از این صفحه اعدام شدهاند، اما منابع ما برای هیچکدامشان جزئیاتی از زندگی ثبت نکردهاند. نمیدانیم چه کاری داشتند، خانوادهشان چه کسانی بودند یا در زندان چه بر آنان گذشت. تنها برای ۲ نفر از ۲۶ نفر شرح زندگی در دست داریم. اتهامی که به اعدامشدگان نسبت داده شده، همان است که مقامات یا منابع گفتهاند، نه حکمی بر گناه آنان.
منابع و ناتمامی فهرست
این ۲۶ نام همهی جاویدنامان سیرجان نیستند. شمار واقعی بیشتر است و بسیاری از اعدامها و کشتهشدنها هرگز با نام گزارش نشدهاند؛ سیرجان در فهرست ما تنها با نامهایی آمده که گزارشی پشتشان است. منابع این صفحه هرانا با ۱۳ و ۴ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۷ مورد، ایران اینترنشنال با ۴ مورد، کانون حقوق بشر ایران با ۳ مورد، و عفو بینالملل، وبسایت مرکز حقوق بشر در ایران، ایرانوایر، ویکیپدیای فارسی و رادیو زمانه هر کدام با یک مورد هستند. برخی ثبتها تنها یک منبع دارند. اگر یکی از این مردم سیرجان را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.