این صفحه یاد ۶۴ تن را نگه میدارد که نامشان با یاسوج، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، پیوند خورده است. ۵۷ نفر از آنان اعدام شدهاند، ۵ نفر در اعتراضات کشته شدهاند، یک نفر در بازداشت جان باخته و یک نفر در خطر اجرای حکم اعدام است. نخستین تاریخ این صفحه ۳ بهمن ۱۳۸۹ است و آخرین آن ۱۱ مرداد ۱۴۰۵. فهرست یاسوج بیش از هر چیز فهرست چوبههای دار است؛ و بیشتر آن چوبهها در یک سال برپا شدند.
سالها و روزها
سال ۱۴۰۴ با ۳۵ نام بیش از نیمی از این صفحه را در بر میگیرد. در آن سال، اعدامها در روزهای ۱ اردیبهشت و ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ هر بار دو نفر و در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ سه نفر را گرفتند. پیش از آن، دو روز سنگین در این فهرست دیده میشود: ۷ دی ۱۳۹۱ با ۵ اعدام و ۲۳ دی ۱۳۹۷ با ۳ اعدام. سال ۱۳۹۱ با ۶ نام، سال ۱۴۰۵ تاکنون با ۵ نام، سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ هر کدام با ۴ نام، و سالهای ۱۳۹۷ و ۱۴۰۲ هر کدام با ۳ نام آمدهاند. سالهای ۱۳۸۹، ۱۳۹۳ و ۱۴۰۳ هر کدام یک نام دارند.
سنها از ۱۳ تا ۶۱ سال است و میانهی آن ۳۱ سال. یک نفر زیر ۱۸ سال بوده است؛ کوچکترین فرد این صفحه ۱۳ سال داشت. منابع دربارهی ۸ نفر نوشتهاند که زن بودهاند؛ سهمی چشمگیر در میان اعدامشدگان یک شهر.
رضا حسینزاده
رضا حسینزاده ۲۰ ساله، به نوشتهی منبع «لُر بود و در «یاسوج» زندگی میکرد». در ۱۹ دی ۱۴۰۴ گلولههایی به پاهایش خورد؛ «او آنقدر خون از دست داد که جان جوانش تاب نیاورد.» پیکرش در آرامستان سپیدار از توابع یاسوج به خاک سپرده شد. منبع مینویسد صفحهای به نام «جوانان آزادیخواه کهگیلویهوبویراحمد» ویدیوهایی از او و از مراسم خاکسپاریاش منتشر کرده است. جوانی که زخمی به پا داشت و میشد با رسیدگی به موقع زنده بماند، در خیابان شهرش از خونریزی جان داد. او یکی از ۵ نفری است که در این صفحه در اعتراضات کشته شدهاند؛ برای چهار نفر دیگر، منابع ما جز نام چیزی ننوشتهاند.
اعدامشدگان
دربارهی اعدامشدگان یاسوج، منابع ما تنها چند کلمه دارند، و همین چند کلمه دربارهی فرزندان است. حیدر حسنی مرام، «متاهل و پدر یک فرزند خردسال»، در ۱۳ آذر ۱۴۰۱ اعدام شد. فریدون لطفی ۵۱ ساله، که در ۵ آبان ۱۴۰۴ اعدام شد، به نوشتهی منبع پدر چهار فرزند بود. یک کودک خردسال و چهار فرزند دیگر، تنها در همین دو خط، پدرانشان را از دست دادند.
برای بقیهی اعدامشدگان این صفحه، از جمله پنج نفری که در ۷ دی ۱۳۹۱ با هم به دار آویخته شدند، سه نفری که در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ جان دادند و زنانی که منابع از آنان نام بردهاند، حتی همین چند کلمه هم در دست نیست. ما نمیدانیم چه کاری داشتند، در کدام محله زندگی میکردند و چه کسانی منتظرشان ماندند. نمیدانیم کسی که هنوز در خطر اجرای حکم است، امروز در کدام زندان است. هر اتهامی که در پروندهی این مردم آمده، روایت مقامات است و این صفحه آن را حکمی بر گناه آنان نمیشمارد.
منابع و ناتمامی
این ۶۴ نام همهی جاویدنامان یاسوج نیستند. شمار واقعی بیشتر است و بسیاری از اعدامها بینام ماندند؛ یاسوج در فهرست ما تنها با نامهایی آمده که منبعی آنها را ثبت کرده است. منابع این صفحه کانون حقوق بشر ایران با ۳۲ مورد، هرانا با ۱۹ و ۲ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۱۶، سازمان حقوق بشر ایران با ۵، ایران اینترنشنال با ۳، و وبسایت کانون حقوق بشر ایران، ایرانوایر، ویکیپدیای فارسی و یورونیوز فارسی هر کدام با یک مورد هستند. تنها برای ۴ نفر جزئیاتی از زندگی داریم و برخی ثبتها بر یک گزارش تکیه دارند.
اگر یکی از این ۶۴ نفر را میشناختید، اگر همبند، همسایه یا خویشاوند یکی از اعدامشدگان یاسوج بودید، از شما میخواهیم خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.