این صفحه یاد ۱۶۵ تن را نگه میدارد که در شهریور ۱۴۰۴ جان دادند یا سرنوشتشان در این ماه رقم خورد؛ از ۲ شهریور ۱۴۰۴ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۴. ۱۵۴ نفر از آنان در این ماه اعدام شدند. ۲ نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شدند و یک نفر در بازداشت جان باخت. ۴ نفر به اعدام محکوم شدند و ۴ نفر دیگر در خطر اجرای حکماند.
چهار روز با چهارده نام
در شهریور ۱۴۰۴، چهار روز هر کدام ۱۴ نام دارند: ۱۶ شهریور، ۲۳ شهریور، ۲۵ شهریور و ۲۶ شهریور ۱۴۰۴. روز ۹ شهریور ۱۴۰۴ نیز ۱۲ نام دارد. یعنی تنها در پنج روز از این ماه، شصتوهشت نفر اعدام شدند؛ و در دو روز پیاپی، ۲۵ و ۲۶ شهریور، بیستوهشت نفر.
اعدامها در شهرهای بسیار ثبت شدهاند: تبریز با ۱۱ نام، کرج با ۱۰، اصفهان و شیراز هر کدام با ۹، رشت، زاهدان و کرمانشاه هر کدام با ۶، همدان با ۵، و بیرجند، سمنان، الیگودرز و سنندج هر کدام با ۴ نام. سنها از ۱۰ تا ۵۴ سال است و میانهی آن ۳۸ سال. یک نفر زیر ۱۸ سال ثبت شده و منابع دربارهی ۱۰ نفر نوشتهاند که زن بودهاند.
حدیقه آبادی و یونس مزارشمس
در ۲۰ شهریور ۱۴۰۴، زن و شوهری از افغانستان با هم در زندان مرکزی چوبیندر قزوین اعدام شدند. حدیقه آبادی و یونس مزارشمس، هر دو ۴۶ ساله، در طالقان کرج سرایدار بودند. منبع دربارهی حدیقه مینویسد: «او متاهل و داری سه فرزند خردسال بود.» و میافزاید: «سه کودک حدیقه آبادی و همسرش، چند ماه پس از بازداشت آنها توسط مقامات ایران به افغانستان بازگردانده شدند.» سه کودک، که نخست پدر و مادرشان را از دست دادند و سپس سرزمینی را که در آن زندگی میکردند. اتهامی که به این زن و شوهر نسبت داده شد، روایت دادگاه است، نه اثبات گناه.
پدران
در ۲۵ شهریور ۱۴۰۴، در بیرجند دو مرد اعدام شدند که هر کدام شش فرزند داشتند: عبدالصمد سالارزهی ۴۲ ساله و عبدالمجید براهویی ۴۱ ساله. در همان روز، پرویز یوسفزهی ۲۷ ساله، مجرد، در گناباد اعدام شد. در ۲۳ شهریور، رضا سارانی ۵۱ ساله در کاشمر، «پدر دو فرزند»، و عامر پرکی بلوچزهی ۲۸ ساله در زاهدان، که «یک فرزند دختر» داشت، به دار آویخته شدند. در ۱۶ شهریور، محمد میربلوچزهی ۴۶ ساله، «پدر چهار فرزند»، و محمدگل میزبلوچزهی ۴۵ ساله، متأهل و دارای فرزند، اعدام شدند.
بابک شهبازی ۴۴ ساله، «پدر دو فرزند»، در ۲۶ شهریور در کرج اعدام شد. عبدالعزیز قلجایی ۳۵ ساله، «دارای چهار فرزند»، در ۳۰ شهریور در زاهدان و محمدعلی لاشاری ۳۸ ساله، «متاهل و دارای سه فرزند»، در ۵ شهریور در اصفهان به دار آویخته شدند. اگر تنها همین چند جمله را کنار هم بگذاریم، بیش از سی کودک در یک ماه پدر یا مادرشان را از دست دادند.
منابع و ناتمامی
این ۱۶۵ نام همهی کسانی نیست که در شهریور ۱۴۰۴ اعدام یا کشته شدند؛ شمار واقعی بیشتر است و ما تنها نامهای دارای منبع را ثبت میکنیم. منابع این صفحه کانون حقوق بشر ایران با ۱۵۲ مورد، شبکه حقوق بشر کردستان با ۲۰، حالوش با ۱۱، هرانا با ۹، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲ و شبکه حقوق بشر کردستان (نسخهی انگلیسی) با یک مورد هستند. برای ۱۳ نفر جزئیاتی از زندگی داریم، و آن جزئیات نیز بیشتر تنها شمار فرزندان است؛ از کار، آرزوها و آخرین روزهای این مردم، منابع ما تقریباً چیزی نگفتهاند. اگر یکی از اعدامشدگان شهریور ۱۴۰۴ را میشناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.