این صفحه یاد ۲۳ راننده را نگه میدارد؛ کسانی که منابع در شرح زندگیشان نوشتهاند پشت فرمان تاکسی، وانت، تریلی، کامیون یا لیفتراک نان درمیآوردند. نخستین تاریخ این صفحه ۱۸ مهر ۱۳۹۰ است و آخرین آن ۲۰ مهر ۱۴۰۵. ۱۳ نفر از آنان در اعتراضات کشته شدند و ۸ نفر اعدام شدند. یک نفر بیرون از اعتراضات و یک نفر دیگر به دست نیروهای حکومتی کشته شدند.
مردانی در میانهی عمر
سنها در این صفحه از ۲۹ تا ۶۳ سال است و میانهی آن ۳۸ سال. رانندگان این فهرست بیشتر مردانی بودند که خانوادهای را میگرداندند. در این صفحه کسی زیر ۱۸ سال ثبت نشده است و منابع دربارهی هیچیک ننوشتهاند که زن بوده است؛ هرچند یکی از نامها، چنان که پایینتر میخوانید، زنی است که گاه پشت فرمان تاکسی مینشست. ۱۳ نام به سال ۱۴۰۴ تعلق دارد؛ ۵ نفر در ۱۸ دی ۱۴۰۴ و ۳ نفر در ۱۹ دی ۱۴۰۴ کشته شدند. کرج با ۴ نام، و کرمانشاه و الوند هر کدام با ۲ نام بیشترین شمار را دارند.
دی ۱۴۰۴
علی عزیزی ۴۲ ساله، رانندهی کامیون و پدر سه فرزند، در ۱۲ دی ۱۴۰۴ در هرسین کشته شد. پس از مرگش، اطلاعات سپاه او را «بسیجی» خواند و پدرش را جلوی دوربین نشاندند؛ اما به نوشتهی منبع، همشهریها و شاهدان این روایت را رد کردهاند. رضا بهمنی علیجانوند ۳۴ ساله، رانندهی لیفتراک در یک کارخانهی آجرپزی در شاهینشهر، که به گفتهی نزدیکانش «از صبح تا شب کار میکرد»، پس از اعتراض ۱۸ دی ناپدید شد و پیکرش شش روز بعد پیدا شد.
ابوالقاسم بابایی ۴۴ ساله، راننده و پدر سه فرزند، در ۲۰ دی در وحیدیهی شهریار با ساچمه و باتوم کشته شد. دیار پورچهریق ۳۲ ساله تازه خودرویی خریده و برای مسافرکشی به تهران رفته بود؛ در ۲۱ دی ۱۴۰۴ در پونک کشته شد و پیکرش پس از پرداخت ۸۰۰ میلیون تومان در روستایی در سلماس به خاک رفت. محمود ملکی نجف آبادی ۳۸ ساله، رانندهی تریلی، که دخترش بهار آرزو داشت نخستین شنوندهی روخوانیاش پدرش باشد، نیز در همین روزها کشته شد.
آمنه شهبازیفرد
آمنه شهبازیفرد ۳۴ ساله در شرکت تاکسی تلفنی برادرش منشی بود و گاهی خودش رانندگی میکرد. او مادر سه فرزند بود. در ۲۶ آبان ۱۳۹۸ در ملارد، هنگامی که شالش را از سر برداشته بود تا زخم جوانی را ببندد، از پشت گلوله خورد. برادرش او را چنین وصف میکند: «رفیقی بود که برایش هم پدری کرد و هم مادری».
رانندگانی که اعدام شدند
جمشید دهقانی ۲۹ ساله، رانندهی تاکسی و پسر بزرگ خانوادهای پنجنفره و تنگدست، در ۱۳ اسفند ۱۳۹۳ اعدام شد؛ خانوادهاش پس از بازداشت برادران با «خرجی مردم» روزگار گذراندند. احمد نصیری ۳۵ ساله، رانندهی آژانس، در ۱۲ مرداد ۱۳۹۵ همراه ۲۴ نفر دیگر در رجاییشهر اعدام شد. دهقان سلامت ۴۵ ساله، رانندهی وانت و پدر ۵ فرزند که سرپرستی خانوادهی برادر درگذشتهاش را نیز بر عهده داشت، در ۱۸ مهر ۱۳۹۰ در ارومیه به دار آویخته شد؛ نخستین نام این صفحه. بختیار محمدی، که تاکسیاش را فروخت تا نانوایی باز کند، در ۱۳ دی ۱۳۹۶ اعدام شد، و حبیبالله قنبرزهی فرجاد ۳۸ ساله در ۲۰ مهر ۱۴۰۵. اتهامها روایت مقامات است، نه حکمی بر گناه.
فرهنگ امیری ۶۳ ساله، راننده و کشاورز بهایی در یزد، در ۵ مهر ۱۳۹۵ مقابل خانهاش با چاقو کشته شد.
منابع و ناتمامی
این ۲۳ نام همهی رانندگان جاویدنام نیست؛ تنها کسانی را در بر دارد که منابع از شغلشان گفتهاند. منابع این صفحه شبکه حقوق بشر کردستان (نسخهی انگلیسی) و هرانا هر کدام با ۱۰ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند و ایران اینترنشنال هر کدام با ۸، کردپا و وبسایت کانون حقوق بشر ایران هر کدام با ۷، سازمان حقوق بشری هانا با ۶، ایران اینترنشنال (انگلیسی) با ۴، و ایرانوایر و وبسایت ایران اینترنشنال هر کدام با ۲ مورد هستند. اگر همکار یا مسافر یکی از این رانندگان بودید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.