چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ · ۷ اکتبر ۲۰۲۶ آزادی · اندیشه · روشنگری

اندیشکده یارمحمودیخبر و تحلیل بی‌سانسور ایران

حقوق بشر

مهدی توکلی، عکاس کُرد، با مادر و خواهرش به رگبار بسته شد

نوشته ۲ دقیقه خواندن

خبر کوتاهه اما سنگین: یه مادر، یه دختر، یه پسر، تو یه سمند، تو جاده بانه–مریوان. عصر یکشنبه ۴ مرداد به رگبار بسته شدن و هر سه کشته شدن.
مهدی توکلی، عکاس و فعال فرهنگی کُرد.
سمیه توکلی، خواهرش.
مریم اصلانی، مادرشون.

مهدی توکلی آدم گمنامی نبود. به گزارش ایران اینترنشنال یه نهاد عکاسی تو کردستان رو اداره می‌کرد، خانه هنر «چاو» رو راه انداخته بود و قبلاً هم به خاطر کارهای فرهنگی و هنری‌اش بازداشت و محکوم شده بود. جرمش چی بود؟ دوربین.

دو تا روایت

شبکه حقوق بشر کردستان می‌گه این سه نفر هدف مستقیم شلیک نیروهای وزارت اطلاعات بودن. سازمان حقوق بشری هه‌نگاو نوشته گلوله‌ها از روبه‌رو اومده: سه تا به مهدی خورده، دو تا به مادرش، و چند تا به سمیه که صورتش کاملاً از بین رفته.

اون‌ور، سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فراجا، روز ۵ مرداد با همون ادبیات همیشگی گفت مرزبان‌ها و مامورهای اطلاعات با سرنشین‌های یه خودرو «درگیر» شدن، چهار نفر تو «درگیری مسلحانه» کشته شدن و اینا عضو پژاک بودن. یه مادر، با دختر و پسرش، تو یه سمند، شدن «تیم مسلح».

هه‌نگاو این روایت رو قاطعانه رد کرده و خواسته یه نهاد بین‌المللی تحقیق کنه. ما هم باید حرف فراجا رو باور کنیم؟ نخیر! اینا سال‌هاست تو همین مرزها به کولبر و مسافر شلیک می‌کنن و بعدش برای کشته‌ها پرونده می‌سازن.

حتی عزاداری هم ممنوع

به گفته هه‌نگاو نهادهای امنیتی بستگان رو تحت فشار گذاشتن، تحویل جنازه‌ها رو به سکوت گره زدن و حتی خواستن بگن «تصادف» بوده. جنازه‌ها رو از بیمارستان صلاح‌الدین ایوبی بانه زیر نظر مامورهای اطلاعات بردن سنندج و همون ۵ مرداد تو بهشت محمدی، تو جو سنگین امنیتی، خاک کردن. با این حال رو نشونه‌های موقت قبرها نوشته بودن: «شهید کوردستان».

این چه امنیتیه؟ امنیت کی؟ امنیتی که یه خانواده رو تو جاده درو می‌کنه، بعد به بازمانده‌ها می‌گه بگید تصادف بود؟ کردستان سال‌هاست همینه: اول گلوله، بعد پرونده‌سازی برای مُرده، بعد تهدید زنده‌ها.

مهدی توکلی عمرش رو گذاشت که مردمش رو قاب بگیره. حالا خودش و مادر و خواهرش شدن یه قاب دیگه از جنایت این حکومت.
اینا می‌تونن دوربین رو خاموش کنن؛ تصویر رو، نه.

پرسش و پاسخ

مهدی توکلی که بود؟

عکاس و فعال فرهنگی کرد و بنیان‌گذار خانه هنر «چاو» که پیش‌تر به دلیل فعالیت‌های فرهنگی و هنری بازداشت و محکوم شده بود.

در جاده بانه–مریوان چه اتفاقی افتاد؟

عصر ۴ مرداد ۱۴۰۵ خودروی سمند حامل مهدی توکلی، خواهرش سمیه و مادرش مریم اصلانی هدف شلیک نیروهای امنیتی قرار گرفت و هر سه کشته شدند.

روایت رسمی چیست و چه کسانی آن را رد می‌کنند؟

سخنگوی فراجا از «درگیری مسلحانه» با اعضای پژاک و کشته شدن چهار نفر سخن گفته است. سازمان حقوق بشری هه‌نگاو این ادعا را قاطعانه رد کرده و خواستار تحقیق بین‌المللی شده است.

منابع این خبر

واقعیت‌های این خبر از منابع بالا گرفته شده؛ لحن و نظر از نویسنده است.

بیشتر درباره حقوق بشر

همه خبرهای این موضوع

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.