این صفحه یاد جاویدنامان استان گیلان را نگه میدارد و نام کسانی از این استان را که هنوز با اعدام روبهرو هستند. در این فهرست ۴۶۶ نام آمده است، از ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ تا ۹ شهریور ۱۴۰۵. رشت با ۳۲۵ نام بیشترین سهم را دارد؛ پس از آن لاهیجان با ۴۲، بندر انزلی با ۱۳ و آستانه اشرفیه با ۱۰ نام میآیند. رودبار، لنگرود، خشکبیجار، رستمآباد، تالش، کوچصفهان، منجیل و رضوانشهر نیز در این فهرست هستند.
سرنوشتها
در گیلان شمار کشتهشدگان اعتراضات از اعدامشدگان بیشتر است: ۲۹۴ نفر در اعتراضات کشته شدهاند و ۱۴۵ نفر اعدام شدهاند. ۸ نفر در بازداشت و ۱ نفر در شرایطی مشکوک جان باختند، و ۵ نفر به دست نیروهای حکومتی کشته شدند که ۴ نفرشان بیرون از اعتراضات بودند. ۶ نفر به اعدام محکوم شدهاند، ۳ نفر در خطر اجرای حکماند، ۳ نفر با اتهامی روبهرو هستند که مجازاتش اعدام است و حکم ۱ نفر تأیید شده است. میانهی سنی ۳۰ سال و مسنترین فرد ۷۶ ساله بود. ۱۷ نفر زیر ۱۸ سال داشتند و ۳۱ زن در این فهرست هستند.
سالها و روزها
سال ۱۴۰۴ با ۳۳۰ نام سنگینترین سال است؛ روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۸۶ نام و ۱۹ دی ۱۴۰۴ با ۶۲ نام در آن جای دارند. سال ۱۴۰۱ با ۴۷ نام پس از آن است؛ روز ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ با ۷ نام و ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ با ۶ نام در آن جای دارند. پیشتر، سال ۱۳۹۲ با ۱۴ نام سنگین بود و روز ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ با ۷ نام در آن است.
دی ۱۴۰۴ در رشت
مسعود ذاتپرور ۳۹ ساله، قهرمان پیشین فیزیک کلاسیک جهان و مربیای که شاگردان بسیاری داشت، در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در رشت با گلولهی جنگی کشته شد. به گفتهی منبع، باشگاهداران پس از مرگش عکس او را بهعنوان «الگوی واقعی پهلوانی» بر دیوار باشگاهها زدند. آذر نصیرپور ۵۲ ساله، مادر دو فرزند و ساکن کرج، برای دیدار خانوادهاش به رشت آمده بود. دوستانش میگویند «بلد بود بخندد، بلد بود انرژی بدهد، بلد بود حالِ خانه را عوض کند.» او در خیابان سعدی رشت گلولهای به پایش خورد و شریانش پاره شد، و حوالی چهار صبح ۱۹ دی در بیمارستان جان باخت.
نرگس (سودابه) سربندی ۱۸ ساله، کوچکترین فرزند خانواده، شامگاه ۱۹ دی در خیابان شمسیپور رشت از پشت به سر گلوله خورد. به گفتهی منبع انگلیسیزبان، او سه روز در کما ماند و سپس دستگاهها را جدا کردند. خانوادهاش اجازه نیافتند هنگام غسل او را ببینند.
پیشتر
جواد رضایی لفمجانی ۴۷ ساله سنگتراش بود و در حک نقش فروهر مهارت داشت؛ پدر ۲ فرزند بود. او در ۲۵ آبان ۱۴۰۱ از فاصلهی نزدیک هدف قرار گرفت؛ به گفتهی منبع «۱۱۵ ساچمه از بدن او بیرون آوردند». ساسان قربانی ۳۱ ساله، آهنگری از تالش که خانوادهاش قرار بود به خواستگاری دختر مورد علاقهاش بروند، در ۳۰ مهر ۱۴۰۱ کشته شد. دل آرا دارابی، نقاشی که از ده سالگی میکشید، در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ در رشت اعدام شد؛ نخستین تاریخ این فهرست.
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان گیلان کامل نیست. شمار واقعی کشتهشدگان و اعدامشدگان رشت، لاهیجان، انزلی و دیگر شهرهای این استان بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از هرانا با ۲۱۱ مورد است؛ پس از آن ایران اینترنشنال با ۱۸۲، کانون حقوق بشر ایران با ۱۵۰ و وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۴۷ مورد آمدهاند. هر نام گیلانی این صفحه دستکم یک منبع دارد، ولی برخی تنها یکی. برای ۶۲ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از جاویدنامان گیلان را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را با ما در میان بگذارید.