جاویدنامان تهران

این صفحه ۱۶۰۹ نام از تهران را در خود دارد، از ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۸ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵. در این فهرست ۱۱۳۸ نفر در اعتراضات کشته شده‌اند، ۲۰۲ نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شده‌اند، ۱۹۶ نفر اعدام شده‌اند، ۲۶ نفر در بازداشت جان باخته‌اند، ۳ نفر به دست نیروهای حکومتی کشته شده‌اند و ۲ نفر در شرایطی مشکوک درگذشته‌اند. برای گروهی دیگر هنوز همه چیز تمام نشده است: ۲۳ نفر به اعدام محکوم شده‌اند، ۱۰ نفر در خطر اجرای حکم‌اند، حکم ۲ نفر تأیید شده و ۷ نفر با اتهامی روبه‌رو هستند که مجازاتش اعدام است.

روزهایی که تهران از یاد نمی‌برد

سال ۱۴۰۴ با ۹۷۷ نام سنگین‌ترین سال تهران است؛ بیش از نیمی از همه‌ی نام‌های این صفحه. پس از آن سال ۱۳۹۸ با ۲۱۵ نام، سال ۱۳۸۸ با ۱۰۶ نام، سال ۱۴۰۱ با ۸۸ نام و سال ۱۳۹۱ با ۷۵ نام می‌آیند. یک روز، ۱۸ دی ۱۴۰۴، به‌تنهایی ۳۱۳ نام دارد و روز بعد، ۱۹ دی ۱۴۰۴، ۱۴۶ نام دیگر. روز ۱۸ دی ۱۳۹۸ با ۱۷۵ نام در این صفحه آمده است. از سال ۱۳۸۸ نیز دو روز برجسته‌اند: ۳۰ خرداد با ۲۴ نام و ۲۵ خرداد با ۲۰ نام.

سن‌ها از ۹ تا ۷۳ سال است و میانه‌ی آن ۲۹ سال. ۸۴ نفر از این مردم زیر ۱۸ سال بوده‌اند؛ هشتاد و چهار کودک و نوجوان. منابع درباره‌ی ۷۸ نفر به‌روشنی نوشته‌اند که زن بوده‌اند. برای ۳۳۹ نفر جزئیاتی از زندگی در دست داریم.

نوجوانان

سینا اشکبوسی ۱۷ ساله دانش‌آموز بود. «سینا تک‌فرزند بود و می‌خواست برای ادامه تحصیل به کانادا مهاجرت کند.» او از دوستداران هری پاتر بود و منبع می‌نویسد «برای تولد ۱۷ سالگی سینا نامه‌ای از مدرسه «هاگوارتز» آوردند». او در ۱۸ دی در تهرانپارس کشته شد. ریبین مرادی ۱۷ ساله «بازیکن تیم نوجوانان سایپا» بود و در شنا و کشتی هم فعالیت داشت؛ خانواده‌اش پس از چهار روز پیکرش را در سردخانه‌ی کهریزک یافتند. نیکا شاکرمی ۱۷ ساله در یک کافی‌شاپ حوالی میدان انقلاب کار می‌کرد؛ منبع می‌نویسد «نیکا شاکرمی با استعداد و سرشار از شور زندگی بود.» او در شهریور ۱۴۰۱ در بلوار کشاورز ناپدید شد و پس از نه روز بی‌خبری، خانواده‌اش پیکر او را در سردخانه‌ی کهریزک دیدند.

زندگی‌ها

رها بهلولی‌پور ۲۳ ساله «دانشجوی ۲۳ ساله رشته زبان ایتالیایی در دانشگاه تهران» بود. از او این جمله مانده است: «من خیلی طرفدار زندگی‌ام.» شامگاه ۱۸ دی در محدوده‌ی میدان فاطمی گلوله خورد و روز بعد جان باخت. آیدا عقیلی ۳۴ ساله پیش از رفتن به تظاهرات مادرش را در آغوش گرفت و گفت اگر برنگشت با دارایی‌اش چه کنند. نوشته‌ای از او مانده است: «من فرزند اين خاكم.»

حمید ارزانلو ۴۳ ساله و برادرش وحید ارزانلو ۳۸ ساله، هر دو از مدیران «آیسا مبل کیان»، در ۱۸ دی ۱۴۰۴ کشته شدند؛ وحید برای کمک به برادر زخمی‌اش شتافته بود. منبع می‌نویسد «اعتصاب گسترده ۱۷ دی‌ماه در بازار مبل دلاوران، با پیگیری مستقیم این دو برادر شکل گرفت». حسین حیدری ۵۰ ساله، «فردی شاد و عاشق خندیدن»، در هفت‌حوض کشته شد و خانواده‌اش او را از روی پوتین‌هایی شناختند که دخترش برای تولدش هدیه داده بود. مجتبی ترشیزحاجیکلائی ۴۷ ساله، بازیکن پیشین تراکتور و نساجی، به نوشته‌ی منبع «جان داد تا همسرش زنده بماند».

در میان اعدام‌شدگان، زانیار مرادی ۳۰ ساله و لقمان مرادی ۳۵ ساله در ۱۷ شهریور ۱۳۹۷ در زندان اوین اعدام شدند. زانیار گفته بود: «حاضر بودم مرگ را بپذیرم ولی به آن شرایط بازنگردم.» لقمان از نوجوانی نان‌آور خانواده بود و همبندانش او را «مهربان، صبور و شوخ‌طبع» می‌دانستند. اتهامی که برای او آمده، اتهامی است که مقامات گفتند، نه حکمی بر گناه.

این فهرست کامل نیست

۱۶۰۹ نام، با همه‌ی بلندی‌اش، فهرست کامل جاویدنامان تهران نیست. شمار واقعی بیشتر است و نام بسیاری هرگز منتشر نشده؛ ما فقط نامی را ثبت می‌کنیم که منبع دارد. منابع اصلی این صفحه هرانا با ۸۱۰ مورد، ایران اینترنشنال با ۶۸۹، وب‌سایت کانون حقوق بشر ایران با ۵۲۴، ویکی‌پدیای فارسی با ۴۲۴، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲۸۷، کانون حقوق بشر ایران با ۲۰۴، ایران اینترنشنال (انگلیسی) با ۱۵۷، ایران‌وایر با ۱۱۸، وب‌سایت ایران اینترنشنال با ۱۱۰ و ویکی‌پدیای انگلیسی با ۷۹ مورد هستند. برخی ثبت‌ها تنها بر یک منبع تکیه دارند. اگر یکی از این مردم تهران را می‌شناختید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.