این صفحه یاد ۲۷ تن را نگه میدارد که در شهر قدس، در استان تهران، جان دادند. ۲۵ نفر از آنان در اعتراضات کشته شدهاند، یک نفر بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شده و یک نفر در بازداشت جان باخته است. نخستین تاریخ این صفحه ۲۴ آبان ۱۳۹۸ است و آخرین آن ۱۹ دی ۱۴۰۴. قدس در این فهرست شهری است که در دو خیزش، با فاصلهی شش سال، داغ دید.
آبان ۱۳۹۸ و دی ۱۴۰۴
۸ نام به سال ۱۳۹۸ تعلق دارد. روزهای آن آبان یکی پس از دیگری در فهرست آمدهاند: یک نفر در ۲۴ آبان ۱۳۹۸، ۳ نفر در ۲۵ آبان ۱۳۹۸ و ۴ نفر در ۲۶ آبان ۱۳۹۸. سال ۱۴۰۴ با ۱۸ نام بیشترین سهم را دارد: ۷ نفر در ۱۸ دی ۱۴۰۴ و ۴ نفر در ۱۹ دی ۱۴۰۴ کشته شدند و برای بقیهی نامهای آن سال، منابع روز را ننوشتهاند. یک نام نیز به سال ۱۴۰۱ تعلق دارد.
سنها از ۱۴ تا ۵۴ سال است و میانهی آن ۲۶ سال. ۵ نفر از این ۲۷ نفر زیر ۱۸ سال بودهاند؛ کوچکترینشان نوجوانی ۱۴ ساله. در فهرست قدس، منابع دربارهی هیچکس ننوشتهاند که زن بوده است.
محمد رستمی
محمد رستمی ۴۲ ساله «کارمند بخش ترابری شرکت هواپیمایی ماهان» بود و «پدر دو فرزند ۱۴ ساله و پنج ساله». منبع مینویسد او «متولد سال ۱۳۶۲» بود و نزدیکانش او را ورزشکار و علاقهمند به فوتبال میدانستند که در مسابقات محلی جایزه گرفته بود.
در دی ۱۴۰۴، هنگامی که از محل کار به خانه بازمیگشت، مقابل فرمانداری قلعه حسنخان با مهرداد یعقوبی روبهرو شد که گلوله خورده بود، و برای کمک به او رفت. به نوشتهی منبع، «نیروهای حکومتی در همان محل به قلب محمد رستمی شلیک کردند». پیکرش «از حدود ساعت ۹:۱۵ شب تا ۱۲:۳۰ بامداد در خیابان باقی ماند تا در نهایت همسرش او را پیدا کرد.» مردی که برای کمک به مجروحی ایستاد، ساعتها در خیابان ماند تا همسرش او را بیابد.
صادق قربانی
صادق قربانی ۲۸ ساله در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهر قدس با گلولهی جنگی زخمی شد و به نوشتهی منبع، «۲۰ دی جان باخت». همسرش، عاطفه ساعی، پس از مرگ او نوشت: «اولین سالگرد ازدواجمان؛ من بدون تو، تنها، ترسیده و شوکه.» منبع میافزاید که او نگران بود حتی پس از خاکسپاری، پیکر صادق را از خانواده بگیرند. زوجی که هنوز یک سال از زندگی مشترکشان نگذشته بود، نخستین سالگرد ازدواجشان را با سوگ گذراندند.
آنچه هنوز نمیدانیم
برای بیشتر نامهای قدس، از جمله پنج نوجوان این فهرست و هشت کشتهی آبان ۱۳۹۸، منابع ما شرحی از زندگی ندارند. نمیدانیم چه کسی در بازداشت جان باخت و چه بر او گذشت. تنها برای ۴ نفر از ۲۷ نفر جزئیاتی ثبت شده است. هر کسی که این مردم را میشناخت، میتواند به این صفحه چهره بدهد.
منابع و ناتمامی فهرست
این ۲۷ نام همهی جاویدنامان شهر قدس نیستند. شمار واقعی بیشتر است و نام بسیاری، بهویژه از آبان ۱۳۹۸، هنوز منتشر نشده؛ قدس در فهرست ما تنها با نامهایی آمده که دستکم یک منبع دارند. منابع این صفحه هرانا با ۱۵ مورد، ایران اینترنشنال با ۱۴، عفو بینالملل با ۸، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۷، ایران اینترنشنال (انگلیسی) با ۶، کانون حقوق بشر ایران، وبسایت ایران اینترنشنال و وبسایت مرکز حقوق بشر در ایران هر کدام با ۳، و ویکیپدیای فارسی و سازمان حقوق بشری هانا هر کدام با ۲ مورد هستند. برخی ثبتها تنها بر یک گزارش تکیه دارند.
اگر یکی از این ۲۷ نفر را میشناختید، از شما میخواهیم خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.