اندیشکده یارمحمودیخبر و تحلیل بی‌سانسور ایران
این فهرست کامل نیست. درباره‌ی روش کار · اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید

کاسبان و مغازه‌داران

بنا بر زندگی‌نامه‌ای که منابع آورده‌اند

۷۴ نام۴۳ بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد۱۹ در اعتراضات کشته شد۱۰ اعدام شد۱ در بازداشت جان باخت۰ زیر ۱۸ سال۴۸ با روایت زندگی

این صفحه یاد ۷۴ کاسب و مغازه‌دار را نگه می‌دارد؛ آرایشگران، گل‌فروشان، فروشندگان فرش و پوشاک، تعمیرکاران تلفن، خشکشویی‌داران و شاگردان مغازه‌ها. نخستین تاریخ این صفحه ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ است و آخرین آن ۹ مهر ۱۴۰۵.

شیوه‌ی مرگ

این صفحه از یک جهت با بیشتر صفحه‌های پیشه فرق دارد: بیشترین شمار، ۴۳ نفر، بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شدند. ۱۹ نفر در اعتراضات کشته شدند، ۱۰ نفر اعدام شدند و یک نفر در بازداشت جان باخت. یک نفر نیز با اتهامی روبه‌روست که مجازات آن اعدام است. منبعی که بیش از همه نام‌ها را ثبت کرده، شبکه حقوق بشر کردستان با ۴۶ مورد است.

نام‌ها در سال‌های بسیاری پخش‌اند. سال ۱۳۹۸ با ۱۷ نام بیشترین سهم را دارد، و پس از آن ۱۳۹۵ با ۱۰ نام، ۱۳۹۶ با ۸، و ۱۴۰۴ نیز با ۸ نام. در ۱۲ مرداد ۱۳۹۵، ۴ نفر و در ۱۸ دی ۱۴۰۴، ۳ نفر از این کاسبان جان دادند. کرج با ۹ نام، تهران با ۶، و کرمانشاه و چالداران هر کدام با ۳ نام بیشترین شمار را دارند. سن‌ها از ۱۹ تا ۵۹ سال است و میانه‌ی آن ۲۷ سال. منابع درباره‌ی یک نفر نوشته‌اند که زن بوده است و برای ۴۸ نفر شرحی از زندگی در دست است.

پشت پیشخوان

فرشته احمدی ۳۲ ساله، صاحب یک مغازه‌ی عکاسی و فتوکپی در مهاباد و مادر دو فرزند سه و هشت ساله، که کارشناسی ارشد کامپیوتر داشت و عکاسی را جدی دنبال می‌کرد، در ۵ آبان ۱۴۰۱، در روز تولد سی‌ودوسالگی‌اش، کشته شد. فؤاد قدیمی ۴۰ ساله، که از ۱۷ سالگی در دیواندره خشکشویی داشت و طرفدار سرسخت استقلال بود، در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ جان داد؛ نزدیکانش او را «آرام، شوخ طبع، بخشنده، خانواده‌دوست» توصیف کرده‌اند. رحیم کلیج ۲۷ ساله، که در قائم‌شهر مغازه‌ی تعمیر تلفن همراه داشت و تنها پسر خانواده بود، در همان روز کشته شد. سپهر اعظمی ۲۴ ساله، که در ۱۴۰۱ آرایشگاهی در کمالشهر کرج باز کرده بود و سگی به نام «تدی» داشت، در ۱۵ آذر ۱۴۰۱ با شاتگان از فاصله‌ی نزدیک هدف قرار گرفت.

محمد جامه بزرگ ۵۹ ساله، فروشنده‌ی فرش، در آغاز مهر ۱۴۰۱ در خانه‌ی خودش در ملارد کشته شد. از آخرین لحظه‌هایش این جمله‌ها مانده است: «ما هیچ کاری نکرده‌ایم که بخواهیم فرار کنیم.» و «اگر هزار نفر هم باشید بدون حکم نمی‌توانید من را ببرید.» سینا حق‌شناس ۲۷ ساله، صاحب گل‌فروشی «شهده» در گرگان، در ۱۸ دی ۱۴۰۴ کشته شد؛ خانواده‌اش در یادبود او «رقص سوگ» کردند. بهمن جنابی ۱۹ ساله، که در مغازه‌ی تاسیسات کار می‌کرد و پارچه‌ای سبز بر موتورش بسته بود، در ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ در تهران جان داد؛ نخستین نام این صفحه.

اعدام‌شدگان

کاوه (خالد) ویسی ۳۲ ساله، شاگرد مغازه‌ی پوشاک، که فرزندش در همان شب بازداشت او به دنیا آمد، در ۱۲ مرداد ۱۳۹۵ اعدام شد. اصغر رحیمی ۲۶ ساله، که در شهرک صنعتی سنندج مغازه‌ی فنی داشت و در زندان برای دخترش لباس می‌بافت، و محمدظاهر بهمنی ۲۳ ساله، شاگرد تراشکاری برادرش در مریوان، در ۷ دی ۱۳۹۱ اعدام شدند. محسن جلوخانی ۲۶ ساله، صاحب بوتیک لباس که خرج پنج خواهر و یک برادر را می‌داد، در ۲۵ دی ۱۳۹۵. اتهام‌ها روایت مقامات است، نه حکمی بر گناه.

منابع و ناتمامی

این ۷۴ نام همه‌ی کاسبان جاویدنام نیست. منابع اصلی شبکه حقوق بشر کردستان با ۴۶ مورد، بنیاد عبدالرحمن برومند با ۲۳، شبکه حقوق بشر کردستان (نسخه‌ی انگلیسی) با ۲۰، کانون حقوق بشر ایران با ۱۲، وب‌سایت کانون حقوق بشر ایران با ۱۱، ویکی‌پدیای فارسی، ایران اینترنشنال و ایران اینترنشنال (انگلیسی) هر کدام با ۸، هرانا با ۶ و وب‌سایت ایران اینترنشنال با ۵ مورد هستند. اگر مشتری یا همسایه‌ی یکی از این مغازه‌ها بودید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.

نام‌ها بر پایه‌ی سال

سال خورشیدی رویداد اصلی؛ تنها نام‌هایی که در این فهرست ثبت شده‌اند.

۰۵۱۰۱۵۲۰۱۳۸۸۱۳۸۹۱۳۹۰۱۳۹۱۱۳۹۲۱۳۹۳۱۳۹۴۱۳۹۵۱۳۹۶۱۳۹۷۱۳۹۸۱۳۹۹۱۴۰۰۱۴۰۱۱۴۰۲۱۴۰۳۱۴۰۴۱۴۰۵
نمایش جدول
تاریخنام
۱۳۸۸۳
۱۳۸۹۰
۱۳۹۰۱
۱۳۹۱۳
۱۳۹۲۰
۱۳۹۳۱
۱۳۹۴۶
۱۳۹۵۱۰
۱۳۹۶۸
۱۳۹۷۶
۱۳۹۸۱۷
۱۳۹۹۰
۱۴۰۰۰
۱۴۰۱۷
۱۴۰۲۰
۱۴۰۳۰
۱۴۰۴۹
۱۴۰۵۲

نام‌ها

نامسنتاریخشهرسرنوشت
بهمن جنابی‌۱۹۳۰ خرداد ۱۳۸۸تهراندر اعتراضات کشته شد
سعید عباسی فرگلچی۲۴۳۰ خرداد ۱۳۸۸در اعتراضات کشته شد
عباس دیسناد۳۷۳ تیر ۱۳۸۸تهراندر اعتراضات کشته شد
ناصر آلبوشوکه درفشان۱۹۱۰ بهمن ۱۳۹۰اهوازدر بازداشت جان باخت
عبدالرضا دامن‌کشان۲۷۶ خرداد ۱۳۹۱لاراعدام شد
اصغر رحیمی۲۶۷ دی ۱۳۹۱تهراناعدام شد
محمدظاهر بهمنی۲۳۷ دی ۱۳۹۱تهراناعدام شد
حسن چراغعلی‌زاده اصفهانی۳۸۱۶ مرداد ۱۳۹۳کرمانشاهاعدام شد
مصطفی نوری۲۷۳ آبان ۱۳۹۴چالدارانبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
ناصر دالایی‌میلان۲۵۳ آبان ۱۳۹۴چالدارانبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
فرامرز رشیدی۲۸۵ آبان ۱۳۹۴بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
منصور عباسی۲۵۵ آبان ۱۳۹۴بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
مالمال حمه‌لاویی۱ آذر ۱۳۹۴قزوینبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
مادیح پرتوی۲۲۱۶ اسفند ۱۳۹۴بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
نادر داستان‌پور۲۸ خرداد ۱۳۹۵تهرانبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
آرش شریفی۲۷۱۲ مرداد ۱۳۹۵کرجاعدام شد
شاهو ابراهیمی۳۱۱۲ مرداد ۱۳۹۵کرجاعدام شد
مختار رحیمی۳۳۱۲ مرداد ۱۳۹۵کرجاعدام شد
کاوه (خالد) ویسی۳۲۱۲ مرداد ۱۳۹۵کرجاعدام شد
بیژوان مصطفی۱۹۲۱ مرداد ۱۳۹۵بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
کمال بامزر۹ آذر ۱۳۹۵بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
محسن جلوخانی۲۶۲۵ دی ۱۳۹۵کرجاعدام شد
خسرو کاظمی۴۲۲۴ بهمن ۱۳۹۵بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
آرمان رحیمی۲۴۱۲ اسفند ۱۳۹۵بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
جمال رحمانی۲۲۱۸ تیر ۱۳۹۶کرمانشاهبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
محمد باقر قیطولی۱۶ مرداد ۱۳۹۶ثلاث باباجانیبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
نژاد محمدی۲۲ آبان ۱۳۹۶بانهبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
عثمان احمدی۲۰۲۶ آذر ۱۳۹۶بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
محمد بهرامی۲۳۲۶ آذر ۱۳۹۶بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
رحمت سلیمان‌زاده۵ دی ۱۳۹۶بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
بختیار محمدی۳۶۱۳ دی ۱۳۹۶کرمانشاهاعدام شد
صدیق رحیم پور۱۸ بهمن ۱۳۹۶بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
رضا اوتادی۲۸۱۲ مرداد ۱۳۹۷کرجبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
ناصر ابراهیم زاده۱۵ شهریور ۱۳۹۷بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
زانا محمدی۲۴۲۲ شهریور ۱۳۹۷بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
نعمت شهبازی۲۴۲۸ شهریور ۱۳۹۷چالدارانبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
حسین علیزاده۲۸۱۵ مهر ۱۳۹۷خویبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
علی نصیری۲۶ مهر ۱۳۹۷بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
افشین لطفی۲۹ فروردین ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
رئوف خالدنژاد۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸چل آشانبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
اسعد بورکه۲۱۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
محمد حسین زاد۲۲ خرداد ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
یوسف آلتون۲۶۱۳ تیر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
میلاد فتحی۲۶ تیر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
رضا ابراهیمی۱۹ مرداد ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
ریبوار عمرزاده۳۰ شهریور ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
عزیز رئیسی۱۰ مهر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
نامدار صالح‌زاده۱ آبان ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
کامران بیانک۲۶۲۳ آبان ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
سمکو قادرنیا۲ آذر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
ناصر مرادپور۲ آذر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
ناصح آذرپور۵ آذر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
مهدی یوسفی۱۰ آذر ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
عزیز معروفی۲۳ آذر ۱۳۹۸اشنویهبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
علی نادری۲۸۲۳ دی ۱۳۹۸بیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
رحیم کلیج۲۷۳۰ شهریور ۱۴۰۱قائم‌شهردر اعتراضات کشته شد
فؤاد قدیمی۴۰۳۰ شهریور ۱۴۰۱در اعتراضات کشته شد
محمد جامه بزرگ۵۹۳ مهر ۱۴۰۱کرجدر اعتراضات کشته شد
فرشته احمدی۳۲۵ آبان ۱۴۰۱مهاباددر اعتراضات کشته شد
فواد محمدی۳۸۲۴ آبان ۱۴۰۱کامیاراندر اعتراضات کشته شد
شهریار محمدی۲۸۲۷ آبان ۱۴۰۱بوکاندر اعتراضات کشته شد
سپهر اعظمی۲۴۱۵ آذر ۱۴۰۱کنگاوردر اعتراضات کشته شد
امیرحسین بیاتی۳۰۱۲ دی ۱۴۰۴همداندر اعتراضات کشته شد
آرمین اسدی۲۹دی ۱۴۰۴تهراندر اعتراضات کشته شد
سینا حق‌شناس۲۷دی ۱۴۰۴گرگاندر اعتراضات کشته شد
غلامرضا زارع۱۸ دی ۱۴۰۴شیرازدر اعتراضات کشته شد
وحید شهرآشوبدی ۱۴۰۴نجف‌آباددر اعتراضات کشته شد
یوسف بخشی۲۷۱۹ دی ۱۴۰۴چالوسدر اعتراضات کشته شد
احمد کاظمی شهرویی۲۴۲۰ دی ۱۴۰۴بندرعباسدر اعتراضات کشته شد
عرفان سلطانی۲۶۲۴ دی ۱۴۰۴کرجدر خطر اجرای حکم اعدام است
ابراهیم روستانیا۵۹فروردین ۱۴۰۵کرجدر اعتراضات کشته شد
خالد شیر (خالد عبدالله حاجی)۹ مهر ۱۴۰۵ارومیهبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد
سام رضایی۲۱شیرازدر اعتراضات کشته شد
فاروق فیضیاهوازبیرون از اعتراضات به دست نیروهای حکومتی کشته شد

اطلاعی دارید؟ نامی را ثبت کنید