این صفحه یاد جاویدنامان استان مازندران را نگه میدارد. در این فهرست ۲۹۱ نام آمده است، از ۲۴ آبان ۱۳۸۸ تا ۸ مهر ۱۴۰۵. ساری با ۷۳ نام بیشترین سهم را دارد؛ پس از آن نوشهر با ۳۴، آمل با ۳۴، بابل با ۲۹، چالوس با ۲۸، قائمشهر با ۲۰ و نور با ۱۴ نام میآیند. رامسر، تنکابن، بابلسر و سوادکوه نیز در این فهرست هستند.
سرنوشتها و سالها
در مازندران شمار کشتهشدگان اعتراضات از اعدامشدگان بیشتر است: ۱۷۱ نفر در اعتراضات کشته شدهاند و ۱۰۸ نفر اعدام شدهاند. ۶ نفر بیرون از اعتراضات و ۱ نفر در شرایط دیگر به دست نیروهای حکومتی کشته شدند، ۳ نفر در بازداشت و ۱ نفر در شرایطی مشکوک جان باختند، و ۱ نفر با اتهامی روبهروست که مجازاتش اعدام است. میانهی سنی ۳۰ سال و مسنترین فرد ۵۸ ساله بود. ۱۳ نفر زیر ۱۸ سال داشتند و ۱۱ زن در این فهرست هستند.
سال ۱۴۰۴ با ۱۷۶ نام و سال ۱۴۰۱ با ۴۸ نام دو سال سنگین این استاناند. روزهای ۱۸ دی ۱۴۰۴ با ۳۸ نام و ۱۹ دی ۱۴۰۴ با ۲۴ نام از همه سنگینترند، و روز ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ با ۱۹ نام سومین روز است. در دیگر سالها شمار نامها کم است؛ هیچ سالی پیش از ۱۴۰۱ بیش از ۷ نام ندارد.
شهریور ۱۴۰۱ در قائمشهر
در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در قائمشهر چند نفر کشته شدند. محسن محمدی کوچکسرایی ۳۷ ساله، تکنسین و استادکار برق ساختمان، پدر دو پسر پنج و یازده ساله بود. به گفتهی منبع، او برای خانوادههای کمبرخوردار «رایگان کار میکرد یا هزینهٔ وسایل و دارویشان را میپرداخت». او مقابل کلانتری از پشت گلوله خورد. از یکی از نزدیکانش این جمله نقل شده: «درست است که برای همیشه جسمت را از دست میدهم ولی با رفتنت شرافتمندانه زندگی کردن را به من آموختی». رحیم کلیج ۲۷ ساله، تنها پسر خانواده و صاحب مغازهی تعمیر موبایل، در همان روز در قائمشهر کشته شد؛ منبع او را «ورزشکار، عاشق طبیعت، شجاع، جسور و خیر» مینامد.
شیرین علیزاده خوانساری ۳۶ ساله، طراح و گرافیست و مادر پسری هفت ساله، در ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ هنگام فیلمبرداری از تجمعی، با گلولهای به صورت در خودرو کشته شد. به گفتهی منبع، او «زنی شاد، خونگرم و پرانرژی بود». خانوادهاش گفتهاند: «ما نمیخواهیم نان در خون فرزندمان بزنیم.»
دی ۱۴۰۴
حسن سماکش ۴۸ ساله، مشاور املاک و پدر دو فرزند، در محلهاش در بابل به «حسن دایی» معروف بود. او در ۱۸ دی ۱۴۰۴ نزدیک چهارراه شهربانی بابل از فاصلهی نزدیک به چشم و سر هدف قرار گرفت. یدالله حیدری، مشاور املاک در چمستان و پدر دو فرزند، در همان روزها هنگام ترک محل از پشت گلوله خورد؛ به گفتهی منبع او برای آیندهی فرزندانش به خیابان رفته بود. نگین قدیمی ۲۸ ساله، دانشآموختهی بیوتکنولوژی و دختری عاشق نقاشی و شنا، در ۲۰ دی ۱۴۰۴ در تنکابن در آغوش پدرش جان باخت؛ به گفتهی منبع، تیراندازی ادامه داشت و نمیشد او را به بیمارستان رساند.
دربارهی این فهرست
فهرست جاویدنامان استان مازندران کامل نیست. شمار واقعی کشتهشدگان و اعدامشدگان ساری، نوشهر، آمل، بابل و دیگر شهرهای این استان بیشتر است و ما تنها نامی را ثبت میکنیم که منبع دارد. بیشترین سهم از هرانا با ۱۱۵ مورد و کانون حقوق بشر ایران با ۱۱۴ مورد است؛ پس از آن ایران اینترنشنال با ۸۵، وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۷۴ و بنیاد عبدالرحمن برومند با ۵۵ مورد آمدهاند. هر نام مازندرانی این صفحه دستکم یک منبع دارد، ولی برخی تنها یکی. برای ۴۴ نفر شرحی از زندگی در دست است. اگر یکی از این ۲۹۱ نفر را میشناختید، خاطره یا اصلاح خود را با ما در میان بگذارید.