این صفحه یاد ۷۸ دانشآموز را نگه میدارد؛ کسانی که منابع، در شرح زندگیشان، آنان را دانشآموز معرفی کردهاند. کسانی که هنوز کیف مدرسه بر دوش داشتند، تکلیف فردایشان را ننوشته بودند یا تازه برای کنکور و دانشگاه نقشه میکشیدند. ۶۵ نفر از آنان در اعتراضات کشته شدند، ۶ نفر اعدام شدند، ۳ نفر در بازداشت جان باختند، ۳ نفر به دست نیروهای حکومتی و یک نفر بیرون از اعتراضات کشته شد. نخستین تاریخ این صفحه ۲۸ اسفند ۱۳۹۰ است و آخرین آن ۱۸ تیر ۱۴۰۵.
کودکان
میانهی سن در این صفحه ۱۷ سال است؛ کوچکترین ۳ سال و بزرگترین ۲۷ سال داشت. ۶۳ نفر از این ۷۸ نفر زیر ۱۸ سال بودهاند. منابع دربارهی ۱۲ نفر نوشتهاند که دختر یا زن بودهاند. از ۷۸ نام، ۶۳ نام به سال ۱۴۰۴ تعلق دارد و ۶ نام به سال ۱۴۰۱؛ در ۱۸ دی ۱۴۰۴، ۲۲ دانشآموز و در ۱۹ دی ۱۴۰۴، ۱۷ دانشآموز دیگر کشته شدند. تهران با ۱۲ نام، کرج با ۷، کرمانشاه با ۶ و اصفهان با ۵ نام بیشترین شمار را دارند.
دی ۱۴۰۴
سینا اشکبوسی، دانشآموز ۱۷ سالهی تهرانی، تکفرزند خانوادهاش بود؛ برای تولد هفدهسالگیاش نامهای از «هاگوارتز» برایش آورده بودند، چون از دوستداران پرشور هری پاتر بود. سام افشاری ۱۷ ساله در کرج، دانشآموز سال آخر کامپیوتر و قهرمان شنای استان، امیدوار بود در خارج از کشور درس بخواند؛ پدرش دربارهی لحظهی آخر او گفته است: «لوله تنفسی در دهانش بود. آمدند و به او شلیک کردند.» ریبین مرادی ۱۷ ساله، دانشآموز و فوتبالیست تیم نوجوانان سایپا، از پشت هدف قرار گرفت. میلاد حسن زاده علی آبادی ۱۷ ساله، که در کنار درس، کسبوکار کوچک عطرفروشی خودش را راه انداخته بود، دو روز پس از زخمی شدن در نازیآباد جان داد.
یلدا محمدخانی ۱۶ ساله، دانشآموز ممتاز پایهی یازدهم رشتهی انیمیشن که میخواست انیماتور شود، در فردیس با چند گلوله کشته شد. امیرمحمد ارباب پوری ۱۵ ساله، اهل روستای بریوه سفلی، در شهرک معلم کرمانشاه کشته شد و به نوشتهی منبع، پیکرش در ازای ۷۰۰ میلیون تومان به خانواده داده شد.
مهر و آبان ۱۴۰۱
سارینا اسماعیلزاده ۱۶ ساله، دانشآموز «تیزهوش» مدرسهی فرزانگان کرج، شعر میسرود و کانال یوتیوب داشت؛ از او این جمله مانده است: «نوجوان ایرانی دیگر نوجوان ۲۰ سال پیش نیست». او در ۱ مهر ۱۴۰۱ در مهرشهر با باتوم کشته شد. سارینا ساعدی ۱۶ ساله، دانشآموز کلاس نهم در سنندج که میخواست پزشک یا استاد دانشگاه شود، چند هفته بعد، در ۴ آبان ۱۴۰۱، جان داد. او به کسانی که از رفتنش نگران بودند گفته بود: «آنها هم پدر و مادر داشتند.»
دانشآموزی که اعدام شد
بهرام احمدی، دانشآموز سال آخر ریاضیفیزیک در سنندج، نهمین فرزند خانوادهای کارگر بود. او در ۲۰ سالگی، در ۷ دی ۱۳۹۱، همراه ۵ نفر دیگر مخفیانه اعدام شد و خانوادهاش خبر را از نمایندهی مجلس شهرشان شنیدند. اتهامی که به او نسبت داده شد، روایت مقامات است، نه حکمی بر گناه.
منابع و ناتمامی
این ۷۸ نام همهی دانشآموزانی نیست که جان باختهاند. شمار واقعی بیشتر است؛ این صفحه تنها کسانی را در بر دارد که منبعی آنان را دانشآموز خوانده است، و بسیاری از دانشآموزان جاویدنام در منابع بیهیچ شرحی از زندگیشان آمدهاند. منابع اصلی وبسایت کانون حقوق بشر ایران با ۵۵ مورد، هرانا با ۵۰، ایران اینترنشنال با ۴۸، وبسایت مرکز حقوق بشر در ایران با ۴۰، رادیو زمانه با ۳۸، وبسایت هانا با ۳۸، وبسایت ایندیپندنت فارسی با ۳۶، ایران اینترنشنال (انگلیسی) با ۳۲، ویکیپدیای فارسی با ۳۱ و وبسایت ایران اینترنشنال با ۲۸ مورد هستند. اگر همکلاسی، معلم یا خویشاوند یکی از این دانشآموزان بودید، خاطره یا تصحیح خود را برای ما بفرستید.